مطالعات دینی رسانه

مطالعات دینی رسانه

ارزش‌های خانواده ایرانی اسلامی در شبکه‌های اجتماعی (با تاکید بر اینستاگرام)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناسی ارشد توسعه و ترویج فرهنگ دینی، گروه علوم سیاسی، دانشکده شهید محلاتی، دانشگاه علوم اسلامی شهید محلاتی، قم، ایران
2 استادیار گروه فرهنگ و رسانه، دانشکده شهید محلاتی، دانشگاه علوم اسلامی شهید محلاتی، قم، ایران
چکیده
چکیده
هدف: این مقاله درصدد شناسایی نقاط قوت، ضعف، فرصت و تهدید شبکه‌های اجتماعی با تاکید بر اینستاگرام بر ارزش‌ها در خانواده ایرانی-اسلامی و تعیین راهبردهای بهر ه‌گیری از این شبکه‌ها برای خانواده در راستای پیشگیری از معضل سست شدن بنیان خانواده است.
روش‌شناسی پژوهش: این مقاله بر اساس روش توصیفی-تحلیلی و از نوع کاربردی، طبق تحلیلSWOT  (سوات) انجام شده است.
یافتهها: مهم‌ترین یافته‌های این تحقیق به شرح زیر ارائه می‌گردد: نقاط قوت شامل: ایجاد فرصت برای معرفی فرهنگ اصیل خانواده ایرانی-اسلامی و گسترش آن در بین کاربران، اشاره به ارزش‌های اخلاقی در خانواده ایرانی، نشر خلاقیت‌ها، ایده‌ها و ابتکارها. همچنین آشنایی خانواده با اطلاعات جدید روان‌شناسی و علم خانواده و نحوه برخورد با فرزندان، عضویت در شبکه‌ها و کانال‌های اینستاگرامی مرتبط با نظام خانواده، حضور و مشارکت قوی اعضای خانواده در مسائل اجتماعی و سیاسی و کمک به تکوین جامعه‌پذیری اعضای خانواده. نقاط ضعف شامل: تخریب ارتباطات اجتماعی خانواده، روابط غیراخلاقی، ترویج فساد، بهره‌برداری نکردن از فرصت‌های آموزشی و ضعف در شناسایی فرصت‌های شبکه‌های اجتماعی. فرصت‌ها شامل: گسترش آموزش‌های مجازی، توسعه ارتباطات علمی، تجارت الکترونیک. تهدیدها شامل: ترویج فرهنگ غیرایرانی و تغییر تدریجی سبک زندگی ایرانی-اسلامی، ترویج روحیه مصرف‌گرایی و مدگرایی در بین اعضای خانواده، ترویج روابط نابهنجار اجتماعی و مدنی، اعتیاد الکترونیک، کاهش انگیزه تحصیلی و بحران هویت.
بحث و نتیجه‌گیری: با توجه به شناسایی عناصر چهارگانه تحلیل SWOT (سوات)، شایسته است راهبردهایی برای استفاده بهینه از رسانه‌های نوظهور به‌منظور حفظ ارزش‌های خانواده در بعد زیرساخت‌ها، محتوا، حمایتی توسط دولت و آموزشی و پژوهشی طراحی شود.
کلیدواژه‌ها

  1. اسلوین، جیمز (۱۳۸۰). اینترنت و جامعه. ترجمه عباس گلیگوری. تهران:کتابدار.
  2. اکبرزاده جهرمی، سیدجمال الدین؛ رضوی‌زاده، سیدنورالدین؛ شیخی، محدثه (1398). نقش اینستاگرام در مدیریت بدن زنان؛ مطالعه موردی زنان مناطق یک و بیست تهران. مطالعات رسانه‌های نوین، 5 (20)، 37-79.
  3. امیری، نجات؛ حبیب‌زاده، اصحاب (1394). تحلیل وضعیت شبکه‌های اجتماعی مجازی بر اساس مدل swot. راهبرد اجتماعی فرهنگی، 5 (17)، 7-35.
  4. انصاری، نجمه؛ نجاری، عبداله (1398). آسیب‌شناسی و نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی بر سبک زندگی اسلامی. سومین همایش ملی سبک زندگی و سلامت، یزد،

https://civilica.com/doc/1231712

  1. ایسپا (1402). پیام‌رسان‌ها و رسانه‌های اجتماعی محبوب ایرانیان. بازیابی شده در تاریخ 1 خرداد 1402 از وبسایت: https://www.ispa.ir/Default/Details/fa/3434
  2. بوربور حسین بیگی، مریم (1383). بررسی رابطه‌ی اینترنت و شکاف ارزش‌ها در بین دو نسل (مطالعه موردی کلیه دانشجویان کارشناسی ارشد دانشگاه تهران و والدین آنها). پایان‌نامه کارشناسی ارشد. جامعه‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی. دانشگاه تهران.
  3. بوربور، اکرم؛ تاجیک اسماعیلی، سمیه (1400). تحلیل وضعیت هویت اجتماعی زنان شهر تهران بر اساس استفاده از رسانه‌های اجتماعی و متغیرهای زمینه‌ای. رسانه، 32 (4)، 131-164.
  4. پورنقدی، بهزاد (1397). فرصت‌ها و تهدیدهای امنیت در شبکه‌های اجتماعی مجازی برای دانشجویان. پژوهش‌های راهبردی مسائل اجتماعی ایران، 21 (2)، 87-98.
  5. حسینی پاکدهی، علیرضا؛ محیا، بهاریان (1401). اهداف و انگیزه‌های بازنشر خشونت اجتماعی در فضای مجازی. مطالعات رسانه‌های نوین، 8 (29)،200-237.
  6. خجیر، یوسف؛ حسین نظر، فائزه (1392). آسیب‌شناسی خانوداه ایرانی در عرصه شبکه‌های اجتماعی مجازی. همایش تخصصی بررسی ابعاد شبکه‌های اجتماعی، تهران، جهاد دانشگاهی، پژوهشکده فناوری اطلاعات.
  7. خجیر، یوسف (1396). آسیب‌شناسی استفاده از شبکه‌های اجتماعی و نرم افزارهای تلفن همراه در خانواده‌های ایرانی. شواری هماهنگی اجتماعی زنان و خانواده، 20 (77)، 109-137.
  8. خضرنژاد، عمر (۱۳۸۹). بررسی ارزش‌های سنتی - مدرن در حوزه خانواده در شهر بوکان (سال ۱۳۸۸ - ۱۳۸۹). پایان‌نامه کارشناسی ارشد علوم اجتماعی. دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی. مرکز پیام نور تهران.
  9. درشتی، حنانه؛ شیرمحمدی، مهدی؛ ادیبی، علیرضا (1398). تاثیر شبکه‌های اجتماعی مجازی بر هویت نهاد خانواده. بصیرت و تربیت اسلامی، 17 (52)، 123-150.
  10. زمانی، مهسا؛ نوربخش، یونس؛ نایب، هوشنگ (1400). ارائه الگو جهت ارتقای سلامت اجتماعی از طریق شبکه‌های اجتماعی (مورد مطالعه: شیکه اجتماعی اینستاگرام). مطالعات رسانه‌های نوین،7 (28)، 3-42.
  11. صلواتیان، سیاوش؛ دولتخواه، مهدی (1396). تاثیر استفاده از شبکه های اجتماعی موبایلی بر هویت فرهنگی دانشجویان. رسانه و فرهنگ، 7 (1)، 67-84.
  12. عبدالرحمانی، رضا؛ زرگر، علیرضا، سحری، امید (1399). بررسی تاثیر محتوای غیر اخلاقی شبکه های اجتماعی مجازی بر امنیت اجتماعی(مطالعه موردی: شبکه اینستاگرام). مطالعات امنیت اجتماعی، (63)، 73-96.
  13. علی اکبری، سعیده؛ صبوری خسروشاهی، حبیب (۱۳۹۷). مقایسه بین ارزش‌های والدین و فرزندان مورد (مورد مطالعه: کلیه خانواده‌های دارای فرزند ۳۰ - ۱۵ سال ساکن شهر تهران). مطالعات علوم اجتماعی ایران، 15(56)، ۹۷ - ۱۳۳.
  14. فرقانی، محمد مهدی؛ مظفری، افسانه؛ کیهان، امیر(۱۳۹۸). نقش شبکه‌های اجتماعی موبایلی در بازتولید هویت قومی دانشجویان کرد دانشگاه‌های تهران). فصلنامه مطالعات رسانه های نوین، 5 (18)، ۹۷-۱۲۹.
  15. کریمی، بهزاد؛ دلاور، علی؛ فرهنگی، علی اکبر (1400). اینستاگرام: تجربه جدید دیدن و دیده شدن و پیامدهای آن. فصلنامه رسانه، 32 (1)، 29-51.
  16. معتمدنژاد ،کاظم (1384). جامعه اطلاعاتی: اندیشه‌های بنیادی، دیدگاه‌های انتقادی و چشم اندازهای جهانی. تهران: مرکز پژوهش‌های ارتباطات.
  17. مبارکی، احسان؛ شرفی، محمد (۱۳۹۸). بررسی رابطه بین استفاده از ماهواره، اینترنت و شبکه‌های اجتماعی مجازی و نگرش به دوستی با جنس مخالف قبل از ازدواج. مطالعات رسانه‌های نوین، 5 (18)، ۱۳۱-۱۶۶.
  18. نعمتی‌فر، نصرت الله؛ صفورایی پاریزی، محمدمهدی (۱۳۹۸). بررسی تأثیر استفاده از شبکه‌های اجتماعی بر حجاب و پوشش کاربران با تاکید بر ابعاد دین داری. دین و ارتباطات، 26 (55)، ۳۶2-۳۶5.