هدف: پژوهش حاضر با هدف ارائه الگوی سواد رسانه‌ای دانش‌آموزان با رویکرد تربیتی، اخلاقی و هویتی در عصر رسانه‌های دیجیتال انجام شد و به این سؤال پاسخ داد که این الگو از چه ابعاد و مؤلفه‌هایی تشکیل می‌شود و روابط میان آنها چگونه قابل صورت‌بندی است.
روش: پژوهش از نظر هدف کاربردی و با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون انجام شد. مشارکت‌کنندگان شامل ۱۵ نفر از صاحب‌نظران حوزه‌های ارتباطات و رسانه، علوم تربیتی، برنامه‌ریزی درسی، فناوری آموزشی و تعلیم و تربیت اسلامی بودند که با نمونه‌گیری هدفمند و راهبرد حداکثر تنوع انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری و براساس فرایند شش‌مرحله‌ای براون و کلارک تحلیل شدند.
یافته‌ها: تحلیل داده‌ها به شناسایی هفت مضمون اصلی شامل «توانمندی شناختی و تفکر انتقادی رسانه‌ای»، «تحلیل و ارزیابی پیام‌های رسانه‌ای»، «اخلاق و مسئولیت‌پذیری دیجیتال»، «هویت فرهنگی–دینی و ارزشی»، «خلاقیت و تولید محتوای مسئولانه»، «خودتنظیمی و مدیریت مصرف رسانه‌ای» و «زیست‌بوم تربیتی حمایت‌کننده» انجامید. در سطح تلفیقی، شش مضمون نخست در سه حوزه «شناختی–انتقادی»، «اخلاقی–هویتی–کنشی» و «خودتنظیمی–مدیریت رسانه» سازمان یافتند و «زیست‌بوم تربیتی حمایت‌کننده» به‌عنوان بستر شکل‌گیری و تقویت این شایستگی‌ها تفسیر شد. برآیند مفهومی تعامل این حوزه‌ها، «کنشگری آگاهانه، اخلاقی و مسئولانه دانش‌آموز در محیط رسانه‌ای» صورت‌بندی شد.
نتیجه‌گیری: ارزش الگوی پیشنهادی در صورت‌بندی تلفیقی و رابطه‌محور شایستگی‌های مذکور در بستر زیست‌بوم تربیتی است. این الگو می‌تواند چارچوبی برای فهم و تقویت کنشگری آگاهانه، اخلاقی و مسئولانه دانش‌آموزان در محیط رسانه‌ای فراهم کند.