گروه علوم ارتباطات،دانشکده علوم انسانی،دانشگاه آزاداسلامی واحداصفهان(خوراسگان)،اصفهان،ایران
10.22034/jmrs.2026.575434.1247
چکیده
هدف: هدف این پژوهش، بررسی روایتهای دیجیتال از پیادهروی اربعین مبتنی بر مضامین شکلدهنده تجربه کاربران درتوئیتر و اینستاگرام است. روش: پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و با استفاده از روش تحلیل مضمون انجام شده است. دادهها بهصورت هدفمندوابسته به معیار از میان پستها، تصاویر،کپشن و توییتهای مرتبط با پیادهروی اربعین، به تعداد 75 نمونه گردآوری شد و بر اساس الگوی ششمرحلهای براون و کلارک تحلیل شدهاند. یافتهها: یافتهها نشان میدهد معناپردازی کاربران در قالب مجموعهای از مضامین شامل تجربه آیینی–عبادی، همبستگی اجتماعی، روایت مسیر و میدانمحوری بصری، میزبانی و مهماننوازی، ابعاد سیاسی–هویتی، تجربه میانفرهنگی و تماس بینالمللی، احساسات جمعی، روایتسازی فردی، حافظهسازی، بُعد فرارسانهای، تکنیکهای دیجیتال، پیامدهای اجتماعی–اقتصادی و مسائل جنسیتی شکل میگیرد. نتیجهگیری: تحلیل نظری یافتهها در پیوند با نظریه آیین ویکتور ترنر، حافظه فرهنگی یان آسویمان و منطق پلتفرمی نشان میدهد شبکههای اجتماعی نهتنها بستر بازنمایی اربعین، بلکه بخشی از خودِ تجربه آیینی و حافظه جمعی آن هستند. در نتیجه، میتوان پیادهروی اربعین را بهمثابه بازتولید نوعی زیستجهان «انتظار» تفسیر کرد که در آن میل آیینی، تکرار تجربه و تعلیق آینده بهصورت رسانهایشده بازتولید میشود.