مطالعات دینی رسانه

مطالعات دینی رسانه

نقش رسانه‌های جمعی و دیجیتال در تحکیم امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران با میانجی‌گری سرمایه اجتماعی و گفتمان مقاومت اسلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
گروه مشارکت ها و ارتباطات، پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش، سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی، تهران، ایران.
10.22034/jmrs.2026.574322.1246
چکیده
زمینه و هدف: در عصر رسانه‌های نوین، تأثیر ابزارهای ارتباطی بر مؤلفه‌های نرم امنیت ملی، به‌ویژه در بستر انقلاب اسلامی ایران، از اهمیت راهبردی برخوردار است. هدف این پژوهش، بررسی نقش رسانه‌های جمعی و دیجیتال در تحکیم امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران با محوریت دو متغیر میانجی سرمایه اجتماعی و گفتمان مقاومت اسلامی بود.
روش: این پژوهش کاربردی به روش پیمایشی-توصیفی انجام شد. جامعه آماری، شهروندان بالای 18 سال تهران بودند که ۳۸۴ نفر به‌روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند. داده‌ها با پرسشنامه‌های محقق‌ساخته (شامل مقیاس‌های مصرف رسانه‌ای، سرمایه اجتماعی، گفتمان مقاومت اسلامی و امنیت ملی) شد.
یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد مصرف رسانه‌های هم‌سو با گفتمان رسمی، همبستگی مثبت و معناداری با سرمایه اجتماعی، گفتمان مقاومت اسلامی و امنیت ملی دارد. نتایج تحلیل مسیر حکایت از نقش واسطه‌ای کامل سرمایه اجتماعی و گفتمان مقاومت داشت. به‌طوری‌که اثر مستقیم رسانه بر امنیت ملی (β=0.49) با ورود این متغیرها به مدل، به میزان چشمگیری کاهش یافت (β=0.15) و سهم ترکیبی آن‌ها در تبیین واریانس امنیت ملی به ۶۱ درصد رسید. در مدل نهایی، سرمایه اجتماعی (۰٫۵۵) و سپس گفتمان مقاومت اسلامی (۰٫۲۵) به عنوان قوی‌ترین پیش‌بین‌های امنیت ملی ظاهر شدند.
نتیجه‌گیری: رسانه‌های رسمی با تقویت اعتماد و همبستگی اجتماعی و نهادینه‌سازی گفتمان مقاومت به‌عنوان یک الگوی کنش سیاسی، نقش غیرمستقیم و تعیین‌کننده‌ای در ارتقای امنیت ملی ایفا می‌کنند. این یافته بر لزوم سیاست‌گذاری یکپارچه و هوشمند رسانه‌ای با تمرکز بر بسترهای نرم اجتماعی-فرهنگی در راستای منافع امنیت ملی تأکید می‌ورزد.
کلیدواژه‌ها


مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ
انتشار آنلاین از 06 شهریور 1405