1
استادیار گروه معارف اسلامی، دانشگاه صدا و سیما، تهران، ایران
2
استادیار گروه ژورنالیسم و خبر، دانشکده ارتباطات ورسانه، دانشگاه صدا و سیما، تهران، ایران
3
دانشجوی کارشناسی ارشد تهیهکنندگی رادیو، گروه رادیو، دانشکده تولید، دانشگاه صدا و سیما، تهران، ایران
10.22034/jmrs.2025.540063.1230
چکیده
هدف: در عصر رسانههای نوین، متون دینی بهویژه قرآن کریم، دیگر تنها در بسترهای مکتوب سنتی بازخوانی نمیشوند، بلکه در قالبهای تصویری، سینمایی و دیجیتال بازآفرینی میگردند. هدف این مقاله بررسی شیوههای بازآفرینی متون دینی (بهویژه قرآن و حدیث) در رسانههای معاصر و شناسایی ظرفیتهای آنها برای انتقال مفاهیم دینی در جهان امروز با توجه به چالشهای وفاداری به متن مقدس و نوآوری هنری است. روششناسی پژوهش: با بهرهگیری از روش کیفی فراترکیب (Meta-Synthesis)، 22 پژوهش مرتبط از منابع اسلامی و مسیحی در حوزه رسانه و دین مورد تحلیل انتقادی قرار گرفت. چارچوب نظری پژوهش مبتنی بر نظریه روایتشناسی است. یافتهها: یافتههای حاصل از پژوهش عبارتند از: 1. انتقال روایتهای قرآنی به زمان معاصر با حفظ هسته اخلاقی (مانند بازسازی داستان یوسف در قالب درام خانوادگی امروزی)؛ 2. روایت تماتیک: تمرکز بر مفاهیم جهانشمول قرآن (عدالت، مقاومت) بدون ارجاع مستقیم به شخصیتها؛ 3. فرمهای نوین رسانهای: استفاده از انیمیشن، واقعیت مجازی (VR) و روایت غیرخطی برای انتقال تجربیات معنوی؛ 4. رویکرد بینامتنی: گفتوگوی خلاقانه قرآن با متون فلسفی/اسطورهای (مانند تقابل داستان ایوب با اسطوره سیزیف)؛ 5. چارچوبهای اخلاقی-هنری: رعایت حریم قداست متون با تکنیکهای غیرمستقیم (نمادپردازی، مشارکت نهادهای دینی در تولید). بحث و نتیجهگیری: روایتپردازی دینی در رسانههای نوین، فرآیندی معناپردازانه است که با توازن بین وفاداری به متن مقدس و خلاقیت هنری، امکان بازسازی تجربه دینی برای مخاطب معاصر را فراهم میکند. موفقیت این رویکردها مستلزم شناخت عمیق متون دینی، حساسیت فرهنگی و بهرهگیری هوشمندانه از ظرفیتهای رسانهای است.
زرنگار,احمد , امیری,جهاندار و مازندرانی,امیرجسین . (1404). بازآفرینی متون دینی در رسانههای معاصر: راهبردهایی برای اقتباس از قرآن و حدیث. مطالعات دینی رسانه, 7(27), 177-135. doi: 10.22034/jmrs.2025.540063.1230
MLA
زرنگار,احمد , , امیری,جهاندار , و مازندرانی,امیرجسین . "بازآفرینی متون دینی در رسانههای معاصر: راهبردهایی برای اقتباس از قرآن و حدیث", مطالعات دینی رسانه, 7, 27, 1404, 177-135. doi: 10.22034/jmrs.2025.540063.1230
HARVARD
زرنگار احمد, امیری جهاندار, مازندرانی امیرجسین. (1404). 'بازآفرینی متون دینی در رسانههای معاصر: راهبردهایی برای اقتباس از قرآن و حدیث', مطالعات دینی رسانه, 7(27), pp. 177-135. doi: 10.22034/jmrs.2025.540063.1230
CHICAGO
احمد زرنگار, جهاندار امیری و امیرجسین مازندرانی, "بازآفرینی متون دینی در رسانههای معاصر: راهبردهایی برای اقتباس از قرآن و حدیث," مطالعات دینی رسانه, 7 27 (1404): 177-135, doi: 10.22034/jmrs.2025.540063.1230
VANCOUVER
زرنگار احمد, امیری جهاندار, مازندرانی امیرجسین. بازآفرینی متون دینی در رسانههای معاصر: راهبردهایی برای اقتباس از قرآن و حدیث. مطالعات دینی رسانه. 1404;7(27):177-135. doi: 10.22034/jmrs.2025.540063.1230
