مطالعات دینی رسانه

مطالعات دینی رسانه

نقش بازنمایی‌های رسانه‌ای در نهادینه‌سازی مصلحت‌اندیشی: تحلیل کیفی مجموعه دختر کفشدوزکی و پسر گربه‌ای

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناسی‌ارشد تولید سیما، دانشکده دین و رسانه، دانشگاه صداوسیما، قم، ایران
2 استادیار گروه هنرهای رسانه‌ای، دانشکده دین و رسانه، دانشگاه صداوسیما، قم، ایران
10.22034/jmrs.2025.513794.1223
چکیده
هدف: پژوهش حاضر به بررسی نقش پویانمایی در پرورش مصلحت‌اندیشی مخاطب می‌پردازد. در دنیای امروز، اثرگذاری رسانه‌ها به‌ویژه پویانمایی‌ها، در آموزش و تربیت ارزش‌ها و مهارت‌های اخلاقی به‌طور چشمگیری مورد توجه قرار گرفته است. مصلحت‌اندیشی به‌عنوان یک ارزش جهانی که بین تمامی انسان‌ها یکسان است و در سرشت هر انسانی وجود دارد، نقش بنیادین و زمینه‌ساز را در شکل‌گیری ارزش‌های اخلاقی و اجتماعی ایفا می‌کند. هدف این پژوهش، تحلیل نحوه بازنمایی ارزش مصلحت‌اندیشی در این پویانمایی و بررسی تأثیر آن بر رفتار کودکان است.
روش‌شناسی پژوهش: روش پژوهش از نوع تحلیل محتوای کیفی جهت‌دار است که به تحلیل پویانمایی دختر کفشدوزکی و پسر گربه‌ای پرداخته و چگونگی به تصویر کشیدن مصلحت‌اندیشی در داستان‌ها و شخصیت‌ها را بررسی می‌کند.
یافته‌ها: پژوهش حاضر نشان می‌دهد که پویانمایی‌ها با نمایش چالش‌های مختلف و موانع پیش روی شخصیت‌ها، فرآیند پرورش مصلحت‌اندیشی را به‌طور مؤثر به تصویر می‌کشند و نشان می‌دهد چگونه می‌توان چالش‌های خارجی را با ارزش‌های مصلحت‌اندیشانه و اراده‌ درونی حل کرد.
بحث و نتیجه‌گیری: پژوهش نشان می‌دهد پویانمایی‌ها می‌توانند با استفاده از داستان‌ها و چالش‌های جذاب، مصلحت‌اندیشی را به‌عنوان راه‌حلی برای حل مشکلات به کودکان آموزش دهند و در این فرآیند، زمینه‌ساز تحقق سایر ارزش‌های اجتماعی و اخلاقی در آن‌ها شوند.
کلیدواژه‌ها

قرآن کریم
احسانی، محمد (1388). جوان انتظارات و مسئولیت‌ها. قم: نشر دفتر عقل.
بهرامی، آزاده (1402). شناسایی بازتاب اهداف تعلیم و تربیت اسلامی در آثار پویانمایی ایرانی بر مبنای دیدگاه شهید مطهری ( مطالعه موردی : پویانمایی نبرد خلیج فارس2). پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شاهد تهران، دانشکده هنر.
بهزادپور قنبر، نوشین (1402). شناسایی مولفه های تفکر فلسفی در پویانمایی‌های برگزیده کودکان. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شیراز، دانشکده علوم تربیت و روانشناسی.
جمالی، حسن (1398). پویانمایی و تربیت دینی کودک. تهران: بازتاب آفرینش نو
جمعی از نویسندگان (1400). پویانمایی در تلویزیون. تهران: انتشارات سروش
حلی، حسن بن یوسف (1407ق). کشف المراد فی تجریدالاعتقاد. قم: انتشارات جامعه مدرسین قم.
ساروخانی، باقر (1394). کودکان و رسانه‌های جمعی. تهران: انتشارات صدا و سیما.
صدر، سعادت (1398). نقش و تاثیر پویانمایی در تربیت، اجتماعی و اخلاقی کودکان و نوجوانان. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران، پردیس البرز.
طالبی، ابوتراب، خوشبین، یوسف (1391). مسئولیت‌پذیری اجتماعی جوانان. علوم اجتماعی، 19(59)، 216-249. doi: 10.22054/qjss.2013.6886
طباطبایی، سید محمد حسین (1375). المیزان فی تفسیرالقرآن. قم: انتشارات جامعه مدرسین قم.
ع‍ل‍ی‌ب‍ن‌ اب‍ی‌طال‍ب‌ (1388). نهج البلاغه. ترجمه حسین انصاریان. قم: نشر دارالعرفان.
مجلسی، محمدباقر (1384). بحار الانوار. قم: انتشارات اسلامیه.
محمدی، مهدی؛ مدملی، مریم (1398). اخلاق زنانه‌نگر و تحوّلات آن در پویانمایی‌های شاهدخت‌های دیزنی. اخلاق‌پژوهی، 2 (4): 137-159.
مصباح یزدی، محمدتقی (1381). فلسفه اخلاق. تهران: نشر بین الملل.
مطهری، مرتضی (1382). تعلیم و تربیت در اسلام. تهران: انتشارات صدرا.
Hartmann, N. (2017). Moral Values. Routledge.
Dosick, W. D. (1996). Golden Rules: The Ten Ethical Values Parents Need to Teach Their Children. HarperOne.