مطالعات دینی رسانه

مطالعات دینی رسانه

مولفه های خلق فضای شاعرانه در سبک کارگردانی مستند های مهدی زمانپور کیاسری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی‌ارشد تولید سیما، گروه‌ هنر‌های رسانه‌ای، دانشکده دین و رسانه، دانشگاه صداوسیما، ملایر، ایران
2 استادیار فلسفه هنر، گروه هنرهای رسانه‌ای، دانشکده دین و رسانه، دانشگاه صداوسیما، قم، ایران
چکیده
هدف: این مقاله با هدف کشف مؤلفه‌های فضای شاعرانه در رمزگان کارگردانی آثار مهدی زمانپور کیاسری و آشنایی کاربردی با این تکنیک‌ها نگاشته شده است.
روششناسی پژوهش: این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و رویکرد نقادانه نئوفرمالیستی نگاشته شده است. به‌عبارت دیگر روش تحلیل یافته‌ها در این مقاله توصیفی است، اما از آنجا که مورد مطالعه یک فیلم سینمایی است، نقد آن به شیوه نئوفرمالیستی انجام شده است.
یافته‌ها: شعر دارای چهار عنصر اساسی اندیشه، تخیل، آهنگ و احساس است، و سینمای شاعرانه، سینمایی است که در فرم و روایت خود، به این خصوصیات نزدیک شده و واقع‌گرایی را با محتوای عاطفی درهم‌می‌آمیزد. بازنمایی تکنیکی و عینی این ادعا با استفاده از روش نئوفرمالیستی در بررسی مکاتب و سبک‌های شاعرانه و فیلمسازانی که به سینمای شاعرانه تعلق دارند، حاوی 4 ویژگی مشترک است که عبارتند از: 1. استفاده از نابازیگر؛ 2. فیلمبرداری در مکان‌های طبیعی؛ 3. نورپردازی طبیعی؛ و 4. داستانی ساده،که به‌نوعی اعتراضی علیه سینمای کلاسیک محصول هالیوود است.
بحث و نتیجه‌گیری: زمانپور کیاسری نیز با تکرار درست این فرمول‌ها در خلق فضایی شاعرانه موفق بوده است. او در بخش کارگردانی با استفاده از تکنیک دکوپاژ بر پایه میزانسن، استفاده از قاب‌های ایستا، بازی گرفتن از نابازیگران، نورپردازی طبیعی، میزانسن‌های مینی‌مال، صحنه و لباسی سنتی، کارگردانی بر اساس رخداد و رویداد و بیان کنایی، لحظه‌های عاطفی ساده اما عمیقی را خلق کرده و به آثار خود، رنگ‌و‌بوی شاعرانه بخشیده است.
کلیدواژه‌ها

احمدی طارمی، مجید (1396). ظرفیت ادبیات منثور ایران برای تولید مستند شاعرانه. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه صدا و سیما، دانشکده دین و رسانه.
ایمانی شهمیری، مهدی (1396). مطالعه بازنمایی سبک شاعرانه در تله فیلم. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه صدا و سیما، دانشکده رادیو و تلویزیون.
برادران ابراهیمی، آرزو (1391). میزانسن میدان عمیق. تهران: جامعه نو.
پازولینی، پیرپائولو (1369). سینمای شعر. فارابی، (9): 70-99.
جعفری، محمد جواد (1403). مؤلفه‌های خلق فضای شاعرانه در مستند‌های پرتره مهدی زمانپور کیاسری. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه صدا و سیما، دانشکده دین و رسانه.
زوار، شاهین (1402). شاعرانگی در سینما. تهران: زرنوشت.
شاهین، ستاره (1398). مطالعه چگونگی بازتاب ادبیات شاعرانه‌ی ایرانی در ساختار سینمای انیمیشن. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه سرره، دانشکده هنر.
ضابطی جهرمی، احمد (1393). شکل‌شناسی و گونه‌شناسی فیلم مستند. تهران: نشر رونق.
عبدالهی، سیامک؛ جهانگیریان، پرستو (1400). تحلیل چند مستند شاعرانه بر مبنای فلسفه شوپنهاور. مطالعات هنر‌های زیبا، (5): 47-53.
عبدی، محمد (1383). روش‌های نقد فیلم. بیناب، (5): 134-151.
فرشته حکمت، فرشاد (1389). فضاسازی شاعرانه در اثر هنری. باغ نظر، (15): 37-50.
کریچلی، سایمون (1398). فلسفه قاره‌ای. ترجمه خشایار دیهیمی. تهران: ماهی.
کوینتار، فوآد (1389). رابرت فلاهرتی و سینمای مستند شاعرانه. ترجمه سودابه فضایلی و منیژه عراقی‌زاده. تهران: روزبهان.
کیسبی‌یر، آلن (1373). درک فیلم. ترجمه همن ظاهری. تهران: چشمه.
مشکات، سید حمید (1385). رویکرد‌های انتقادی در فیلم: فرمالیسیم و نوفرمالیسم. قم: مرکز پژوهش‌های اسلامی صدا و سیما.
نیکولز، بیل (1389). مقدمه‌ای بر فیلم مستند. ترجمه محمد تهامی‌نژاد. تهران: جامعه نو.