مطالعات دینی رسانه

مطالعات دینی رسانه

بررسی و تبیین فرصت‌‌های حضور روحانی در رسانه های مجازی از منظر تربیت کودکان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناس ارشد تولید سیما، گروه تهیه کنندگی تلویزیون، دانشکده تولید رادیو و تلویزیون، دانشگاه صدا و سیما، تهران، ایران
2 دکتری فلسفه تعلیم و تربیت، گروه علوم تربیتی، دانشکده ادبیان و علوم انسانی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران
چکیده
هدف: هدف پژوهش حاضر، بررسی و تبیین فرصت‌های حضور روحانی در رسانه‌ها و فضاهای مجازی از منظر تربیت کودک می‌باشد.
روش‌شناسی پژوهش: در این تحقیق، از روش‌ کتابخانه‌ای و اسنادی جهت جمع‌آوری اطلاعات مربوط به ادبیات موضوع و برای پاسخ به سوال‌های پژوهش از روش مصاحبه عمیق استفاده شده است. تجزیه و تحلیل یافته‌‌های پژوهش با استفاده از کدگذاری و مقوله‌بندی داده‌ها صورت پذیرفته است.
یافته‌ها: نهایتا یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد به دلیل ظهور محیط‌های آموزشی جدید و رسانه‌های نوین در کنار ضرورت ارتباط روحانیون با کودکان و آموزش مفاهیم دینی، حضور روحانیون در فضای مجازی از منظر تربیت کودک لازم و ضروری است.
بحث و نتیجه‌گیری: حضور روحانی در رسانه‌های کودک ، فرصت‌هایی همچون آشنا نمودن کودکان با لباس روحانیت، الگو شدن روحانی برای کودکان، تقلید از روحانیون در مسائل تربیتی و دینی، ترغیب به مراجعه به روحانیت در سن بزرگسالی، استفاده از ضمیر پاک و آموزش‌پذیر کودک برای ارائه مفاهیم دینی، رفع نیازهای روحی و روانی کودک، جلوگیری از گرایش کودکان به رسانه‌های غیردینی، دستیابی به ثبات اخلاقی، پایبندی به آداب اجتماعی، ایجاد رابطه روحانی با قشرهای مختلف کودک و جذب حداکثری مخاطبان خردسال و کودک ایجاد می‌کند. از سوی دیگر، فضاهای مجازی ممکن است چالش‌هایی مانند سوء‌استفاده از برخی آیتم‌ها، القای دوگانگی در صورت پایبند نبودن به لباس روحانیت، تأثیر منفی در صورت بیان سخنان بی‌اعتبار و غیر‌مستند، ثبت سلوک و رفتار روحانی و احتمال اشتراک خطاهای سهوی به‌طور گسترده در فضای مجازی را به دنبال داشته باشد.
کلیدواژه‌ها

  1. بدرخانی، غلامرضا (1399). ابزارهای نوین ارتباطی و روحانیت؛ چالش‌ها و فرصت‌ها. ره‌آورد نور، (72): 39-47.
  2. بهشتی، محمد حسین (1387). نقش روحانیت در جامعه امروز. بازیابی شده در تاریخ 1 اردیبهشت 1403 از وبسایت: https://hawzah.net/fa/Magazine/View/6435/6852/82220
  3. تمیمی آمدی، عبدالواحد (1366). غررالحکم و دررالکلم. قم: دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم.
  4. زالی، محمدرضا (1394). بررسی انتقادی بازنمائی نقش و جایگاه روحانیت در سیمای پس از انقلاب از دیگاه اسلامی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشکده دین و رسانه. دانشگاه صدا و سیما.
  5. طبرسی، فضل بن حسن (1403). الآداب الدینیه للخزا نه المعینیه. ترجمه احمد عابدی. قم: انتشارات زائر، آستانه مقدسه.
  6. عباسی، حسین (1395). تحلیل محتوای برنامه‌های کودک و نوجوان از حیث مفاهیم تربیتی دینی (با تاکید بر دیدگاه رهبران انقلاب). پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشکده دین و رسانه. دانشگاه صدا و سیما.
  7. فرج‌نژاد، حسین و همکاران (1401). دین، انیمیشن و سبک زندگی. قم: جمکران.
  8. کاظمی، سید محمد؛ مولائی آرانی، مهدی (1398). گونه‌شناسی بازنمایی خودهای روحانیت در شبکه اجتماعی اینستاگرام؛ ظرفیت‌ها و چالش‌ها. دو فصلنامه علمی و پژوهشی دین و سیاست فرهنگی، 6(2): 127-159.
  9. کریمیان، علی (1380). اسوه حسنه و نقد دیدگاه‌های رایج در مورد الگوی بشریت. قم: نشر روح.
  10. کوئن، بروس (1388). مبانی جامعه شناسی. ترجمه غلام عباس توسلی، رضا فاضل. تهران: انتشارات سمت.
  11. نصیری، مهدی (1394). شاخصه‌های تولید برنامه‌های ترکیبی مؤثر در رشد اخلاقی کودکان 2 تا 7 سال براساس معیارهای اسلامی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشکده دین و رسانه. دانشگاه صدا و سیما.