هدف: این پژوهش درصدد شناسایی ظرفیتها و چالشهای شبکه اجتماعی بومی در تبلیغ دین است. روششناسی پژوهش: پژوهش از نوع کیفی و روش مورداستفاده در آن تحلیل مضمون است. جامعه آماری این پژوهش کارشناسان خبره و صاحبنظران دانشگاهی در حوزه شبکه اجتماعی و تبلیغات دینی هستند که از بین آنها 18 نفر به روش غیراحتمالی گلوله برفی انتخاب شدند. مصاحبه تا اشباع نظری ادامه پیدا کرد. ملاک انتخاب مشارکتکنندگان در بخش دانشگاهی، تدریس و تالیف در حوزه تخصصی شبکههای اجتماعی و حوزه تبلیغ دین، و در بخش کارشناسان فعالیت مرتبط با تبلیغ دین در شبکههای اجتماعی بود. روش گردآوری اطلاعات در این پژوهش مصاحبه نیمهساختارمند بود، بهگونهای که بهطور میانگین 90 دقیقه با مشارکتکنندگان مصاحبه شد. یافتهها: یافتهها نشان میدهد که ظرفیت شبکه اجتماعی بومی برای تبلیغ دین، برخورداری از سامانهای برای رصد محتوای مذهبی برای جلوگیری از انتشار شبهات و خرافات دینی، تامین محتوای بومی با توجه به فرهنگ ایرانی-اسلامی، ارسال پیامهای دینی به شکلی معتبر همراه با ارائه منبع معتبر، آشنایی با گرایشهای عقیدتی و دینی کاربران، عدم محدودیت زمانی و مکانی برای مبلغ، تهیه محتوای مرتبط فرهنگ عفاف و حجاب در شبکه محیط پاک و امن شبکه برای حضور کاربران و ایجاد رقابت و الگو بودن برای شبکههای بومی در راه تبلیغ دین و ارزشهای دینی است. همچنین چالشها عبارتند از عدم ارائه خلاقیت و نوآوری برای جذابسازی مطالب دینی، عدم ارائه سرویس خوب و پایدار برای کاربران، پشتیبانی ضعیف شبکه از کاربران، عدم تبلیغات مناسب برای معرفی شبکه بومی به شهروندان ایرانی. بحث و نتیجهگیری: با توجه به ساختار و ویژگی فنی شبکههای اجتماعی مجازی در مقایسه با رسانههای سنتی، این شبکهها توانایی و ظرفیت بالایی برای تبلیغ دین دارند و مبلغان باید با شیوه استفاده از این شبکههای اجتماعی در تبلیغ دین آشنا شوند.
خجیر، یوسف (1395). ظرفیتها و آسیبهای تلفن همراه هوشمند در جامعه. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی جهاد دانشگاهی.
خجیر یوسف (1396). آسیبشناسی شبکههای اجتماعی و نرمافزارهای موبایلی در خانواده ایرانی (با تاکید بر نقاط قوت، ضعف، فرصت و تهدید). مطالعات راهبردی زنان، 20 (77): 109-137.
DOI: 10.22095/JWSS.2017.59727
خجیر، یوسف (1399). آسیبشناسی استفاده شبکه اجتماعی در جامعه ایرانی و ارائه راهبردهای استفاده بهینه از آن. مجلس و راهبرد، 27 (102): 183-211.
سلیمانی، علی (1397). تبلیغ دینی در شبکههای اجتماعی؛ چالشها و راهکارها با تأکید بر تلگرام. نامه فرهنگ و ارتباطات، 2 (4): 120-91. DOI:30497/lcc.2018.2633
رستمی، محمد؛ جمیلی اسکویی، روزیتا؛ نشاط، الهه؛ فرقانی، محمدرضا (1397). بررسی تأثیر شبکههای اجتماعی بر فرهنگ و باورهای دینی (هویت)کاربران مطالعه موردی: کاربران استان اصفهان. علوم اجتماعی شوشتر، 11 (37): 45-72.
قیصریان، علی (1401). بررسی ظرفیتها و چالشهای شبکههای اجتماعی مجازی در زمینه تبلیغ دین و ارائه الگوی مناسب. پایاننامه کارشناسیارشد. دانشگاه باقرالعلوم.
فردی، محمدحسین (1400). کارکردهای شبکههای اجتماعی مجازی در تبلیغ دین اسلام. اولین همایش ملی علوم انسانی و حکمت اسلامی، تهران، https://civilica.com/doc/1381263.
عراقی، حمیدرضا (1393). واکاوی نقش تبلیغات و رسانهها در تبیین جایگاه ارتباطات دینی. کنگره بینالمللی فرهنگ و اندیشه دینی، قم، https://civilica.com/doc/301259.
کاستلز، مانوئل (1380). اقتصاد، جامعه و فرهنگ، ترجمه احد علیقلیان و افشین خاکباز. تهران: نشر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
Castells, Manuel. (2004). “Informationally, Networks, and the Network Society: A Theoretical Blueprint”. Text published in The network society: a cross-cultural perspective, Northampton, Edward Elgar.
Kim, Yong Hwan & Chen Suan-Ting (2015). Discussion Network Heterogeneity Matters: Examining a Moderated Mediation Model of Social Media Use and Civic Engagement, International Journal of Communication v9: 2344–2365.
Heidemann, J. (2010). “Online Social Networks–A social & technical look”, Retrived from www. Googlescholar.com.
Norris, P. (2001). Digital Divide? Civic Engagement, Information Poverty and the Internet in Democratic Societies. Cambridge University Press. DOI:10.1108/146366903322008287
Rainie, Lee & Wellman, Barry. (2012). Networked: The New Social Operating System, Cambridge, MA: MIT Press. DOI:7551/mitpress/8358.001.0001
Rheingold, Howard. (2008). “Using Participatory Media and Public Voice to Encourage Civic Engagement." Civic Life Online: Learning How Digital Media Can Engage Youth. Edited by W. Lance Bennett. The John D. and Catherine T. MacArthur Foundation Series on Digital Media and Learning. Cambridge, MA: The MIT Press. 97–118. DOI:10.7551/mitpress/7893.003.0006
Citation: Asuncion, J. V., Budd, J., Fichten, C. S., Nguyen, M. N., Barile, M., & Amsel, R. (2012). Social Media Use By Students With Disabilities. Academic Exchange Quarterly, 16(1): 30-35, Editor's Choice. DOI: 10.1162/dmal.9780262524827.097
Papacharissi, Zizi (2011). A Networked Self: Identity, Community, and Culture on Social Net worksites, New York: Routledge.
Pettenati, M. C. (2006). Social Networking Theories and Tools to Support Connectivist Learning Activities, International Journal of Web-Based Learning and Teaching Technologies. DOI:10.4018/jwltt.2007070103
Wellman B, et al (2001). "Does the Internet increase, decrease, or supplement social capital?" American Behavioral Scientist. V45,PP 436–455. DOI:1177/00027640121957286
