مطالعات دینی رسانه

مطالعات دینی رسانه

نسبت سنجی دین و هوش مصنوعی در بستر رسانه‌های نوین

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد مستند، گروه تلویزیون، دانشکده تولید رادیو و تلویزیون، دانشگاه صداوسیما، تهران، ایران
2 استادیارگروه معارف اسلامی، دانشگاه صداوسیما، تهران، ایران
چکیده
هدف: هدف این مقاله، بررسی و سنجش جایگاه دین و نسبت آن با هوش مصنوعی در بستر رسانه‌های نوین و بررسی پیوند مابینِ ظرفیت‌های بالقوه دین و فناوری‌ هوش مصنوعی در بسترهای نوین رسانه‌ای است.
روش‌شناسی پژوهش: رویکرد این مقاله پژوهشی است و با استفاده از روش اسنادی-کتابخانه‌ای و توصیفی-تحلیلی انجام شده است.
یافته‌ها: امروزه پلتفرم‌های ‌اینترنتی، الگوریتم‌های مبتنی بر هوش مصنوعی و منابع دینی مختلف مانند متون مقدس، موعظه‌ها، و مطالب عبادی را متناسب با ترجیحات و اعتقادات فردی فعال می‌کنند. مواردی مثل واقعیت مجازی (متاورس) برای ایجاد محیط‌های مذهبی افراد را قادر می‌سازد در زیارت‌های مجازی، مراسم مذهبی و عبادات عمومی شرکت کنند. این مسئله در عصر نوین دیجیتال، زمینه جدیدی را برای استفاده از علوم رسانه‌ای نوین در خدمت پیروان ادیان ایجاد کرده است.
بحث و نتیجه‌گیری: رابطه‌ جایگاه دین و هوش مصنوعی در بستر رسانه‌های نوین می‌تواند منجر به استفاده سالم و مفید برای پیروان و دغدغه‌مندان حوزه دین و رسانه باشد. همچنین از هوش مصنوعی تعریف‌شده در ابزارهای گوناگون رسانه‌ای می‌توان برای اعمال و مناسک گوناگون دینی بهره برد. باید از فرصت‌های نوین در دنیای امروز برای پر رنگ کردن جایگاه دین بهره برد و با چالش‌ها به‌صورت صحیح، تخصصی و علمی رو‌به‌رو شد.
کلیدواژه‌ها

  1. ارویولژه، دانیل (1395). دین در جوامع مدرن. ترجمه علیرضا خدامی. تهران: نشر نی.
  2. آریا، غلامعلی (1392). آشنایی با تاریخ ادیان. تهران: نشر پایا.
  3. باربور، ایان (1394). علم و دین. ترجمه بهاء‌الدین خرمشاهی. تهران: نشر مرکز دانشگاهی.
  4. بایرناس، جان (1363). تاریخ جامع ادیان. ترجمه علیاصغر حکمت. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
  5. بهار، مهری (1393). دین و رسانه. تهران: نشر علم.
  6. جی. راسل، استورات؛ نورویگ، پیتر(1401). هوش‌مصنوعی مدرن (1). ترجمه بهروز مینایی. تهران: نشر مدریت دانش.
  7. رضایی اصفهانی، محمدعلی (1379). رابطه علم و دین در غرب. تهران: موسسه فرهنگی دانش و اندیشه معاصر.
  8. ساروخانی، سعیده؛ کمیجانی، مژگان (1402). سفر به دنیای فناوری. تهران: پلیس فضای تولید و تبادل اطلاعات فراجا.
  9. فراستخواه، مقصود (1377). دین و جامعه. تهران: شرکت سهامی انتشار.
  10. Schank, Roger C. (1991). "Where's the AI". AI magazine. Vol. 12, no.4.