مطالعات دینی رسانه

مطالعات دینی رسانه

تقابل فرهنگی دین و رسانه در تبیین مسئله فرزندآوری برای زنان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانشجوی دکتری حقوق زن در اسلام، گروه مطالعات زنان، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
چکیده
هدف: باروری و فرزندآوری به‌عنوان یکی از ارکان اساسی ایجاد تغییرات در وضعیت جمعیتی کشورها، توجه زیادی را در حوزه مسائل کلان مدیریتی، سیاسی، امنیتی و اجتماعی به خود جلب کرده است.
روش‌شناسی پژوهش‌: پژوهش حاضر به روش فراتحلیل انجام شده و پس از جمع‌آوری اطلاعات به شیوه کتابخانه‌ای، به تجزیه‌و‌تحلیل پرداخته شده است.
یافته‌ها: نتایج تحقیق نشان می‌دهد هجمه رسانه‌ها برای القای الگوپذیری از سبک غیرالهی زندگی از قبیل تشویق دختران و زنان به تجرد و فردگرایی، تجمل‌گرایی و اصالت مصرف، ارزش شدن کم‌فرزندی و نهادینه شدن آن، کاهش ارزش مادری، جایگزینی حیوانات خانگی به جای فرزند که همگی برخلاف دستورات دینی و فرهنگ اسلامی هستند، به‌عنوان اصلی‌ترین عوامل تقابل فرهنگ دینی و کنش رسانه‌های گوناگون به شمار می‌آیند.
بحث و نتیجه‌گیری: این در حالی است که اساسِ دین، بنا نهادن شاکله و آیین زندگی است و اسلام به‌عنوان کامل‌ترین دین، دربردارنده منظومه‌ای از راه‌های رسیدن به سعادت است.
کلیدواژه‌ها

  1. قرآن کریم
  2. پروینیان، فریبا؛ رستمعلی زاده، ولی اله؛ حبیبی، رضا (1397). تأثیر سبک زندگی امروزی زنان بر میزان فرزندآوری؛ مطالعه موردی شهر قزوین. زن و جامعه، 9 (4)، 39-72.
  3. تقوایی‌فرد، لیلا؛ کریمی، مجیدرضا؛ راسخ، کرامت‌اله (1398). تاثیر مصرف رسانه‌ای بر نگرش زنان به فرزندآوری در شهر جهرم. جامعه‌شناسی معاصر، 8 (15)، 67-87.
  4. جویباری، لیلا؛ حسنی مقدم، صدیقه؛ یعقوبی، طاهره؛ خانی، صغری؛ عراقیان مجرد، فرشته (1402). تبیین عوامل موثر بر فرزندآوری در ایران: یک مطالعه متاسنتز. دانشگاه علوم پزشکی مازندران، 33 (2)، 291-302.
  5. چمنی، سولماز؛ شکربیگی، عالیه؛ مشفق، محمود (1395). مطالعه تعیین‌کننده جامعه‌شناختی فرزندآوری (مورد کاوی: زنان متاهل شهر تهران). راهبرد اجتماعی فرهنگی، 5 (20)، 137-165.
  6. خدیوزاده، طلعت؛ لطیف‌نژاد رودسری، رباب؛ بهرامی، مسعود؛ تقی‌پور، علی؛ عباسی شوازی، محمدجلال (1391). تاثیر شبکه اجتماعی بر قصد زوجین در رابطه با تولد نخستین فرزند. بین‌المللی زیست پزشکی طب تولید مثل، 11 (3)، 209-218.
  7. رستگار خالد، امیر؛ محمدی، میثم (١٣٩۴). تغییرات فرهنگی و اُفت باروری در ایران بر پایه تحلیل ثانویه داده‌های پیمایش ارزش‌ها و نگرش‌های ایرانیان. جامعه‌شناسی کاربردی، ٢۶ (٢)، 159-180.
  8. رسول‌زاده اقدم، صمد؛ عدلی‌پور، صمد؛ میرمحمدتبار، سید احمد؛ افشار، سیمین (1394). تحلیل نقش رسانه‌های اجتماعی در گرایش به سبک زندگی نوین در بین جوانان ایرانی. جامعه‌شناسی معاصر، 4 (6)، 33-60.
  9. رسول‌زاده اقدم، صمد؛ عدلی‌پور، صمد؛ میرمحمدتبار، سید احمد؛ افشار، سیمین (1395). تحلیل رابطه سرمایه اجتماعی و سبک زندگی با گرایش به فرزندآوری (مورد مطالعه: دانشجویان دانشگاه شهید مدنی آذربایجان). راهبرد اجتماعی فرهنگی، 5 (20)، 107-135.
  10. سرائی، حسن؛ روشان شمال، پگاه (١٣٩١). سنجش عوامل اجتماعی مؤثر بر نگرش زنان باردار نسبت به سقط عمدی. زن در توسعه و سیاست، ١٠ (2)، ٢٣-۵0.
  11. سهرابی، حمیدرضا؛ عسکری طیبی، فرزانه (1401). بررسی راهکارهای افزایش جمعیت در ایران بر اساس سبک زندگی اسلامی. فرهنگ و معارف دینی، 2 (1)، 35-46.
  12. صادقی، رسول (1395). تحلیل بسترهای اجتماعی فرهنگی کاهش باروری در ایران. مجله راهبرد اجتماعی فرهنگی، 5 (20)، 217-246.
  13. عباسی شوازی، محمدجلال؛ اسمعیلی، نصیبه (1402). پیش‌بینی تغییر رفتار باروری زنان در استان تهران بر اساس رویکرد فرهنگی با استفاده از مدل‌سازی عامل بنیان. مطالعات فرهنگ-ارتباطات، 24 (62)، 39-79.
  14. عباسی شوازی، محمدجلال؛ محمودیان، حسین؛ صادقی، رسول؛ قربانی، زهرا (1397). تأثیر جهت‌گیری‌های ارزشی-نگرشی بر ایده‌آل‌های فرزندآوری در ایران. نامه انجمن جمعیت‌شناسی ایران، 13 (26)، 37-66.
  15. عنایت، حلیمه؛ پرنیان، لیلا (1392). مطالعه رابطه جهانی‌ شدن فرهنگی و گرایش به فرزندآوری. زن و جامعه، 4 (2)، 136-109.
  16. قربانی، بدیع؛ اسماعیلی، سمیه تاجیک؛ تربتی، سروناز (١۴٠١). رابطه میان میزان و نوع مصرف رسانه‌ای (رادیو و تلویزیون) با مهارت‌های زندگی شهروندان تهرانی. مطالعات فرهنگ و ارتباطات، ٢٣ (۵٨)، 239-364.
  17. محمدی، بتول (1401). فرزندآوری از دیدگاه قرآن و ائمه اهل‌بیت(. حقوق و مطالعات سیاسی، 2 (4)، 306-298.
  18. محمودیان، حسین؛ رضائی، مهدی (1391). زنان و کنش کم‌فرزندآوری. مطالعات راهبردی زنان، 14 (55)، 226-173.
  19. ملتفت، حسین؛ نواح، عبدالرضا؛ ترکی هرچگانی، زهرا (١۴٠١). رابطه الگوی مصرف رسانه‌ای با تغییر رفتار باروری در میان زنان همسردار شهر اهواز. تداوم و تغییر اجتماعی، ١ (٢)، 331-345.