هدف: هدف این پژوهش بررسی فرآیند کالایی شدن اشیایی است که بهطور ذاتی تجاری نیستند و در ابتدا دارای ارزش معنوی و ارتباطی با امر مقدس هستند. این پژوهش بهویژه به مطالعه فروش محصولات متبرک آستان قدس رضوی در اینستاگرام میپردازد تا مشخص کند چگونه این اشیاء در بازار مصرف عرضه میشوند و با آنها بهعنوان کالا برخورد میشود. روششناسی پژوهش: در این تحقیق از روش تحلیل محتوای کیفی استفاده شده است. دادهها از صفحات فروش محصولات متبرک آستان قدس رضوی در اینستاگرام جمعآوری و تحلیل شدهاند تا فرآیند کالاییشدن این اشیاء بررسی شود. یافتهها: نتایج تحلیل محتوای کیفی نشان داد که فرآیند کالایی شدن در مورد محصولات متبرک آستان قدس رضوی طی شده است. این یافتهها نشان میدهند که این اشیاء با پذیرش ساختار بازار، به کالاهایی تبدیل شدهاند که میتوانند هویتآفرینی کنند، ارتباط معنوی با افراد برقرار کنند، تجربههای گذشته را بازتداعی کنند، نشانه وفاداری باشند و برای افراد ارزشمندی ایجاد کنند. بحث و نتیجهگیری: پژوهش حاضر نشان میدهد که اشیاء متبرک با ارزش معنوی در فرآیند کالایی شدن میتوانند به کالاهای بازاری تبدیل شوند که علاوهبر ارزش اقتصادی، دارای ابعاد مختلف هویتی و معنوی نیز هستند. این نتایج میتواند به درک بهتر تعامل دین و بازار مصرف کمک کند و چالشهای نظری و عملی مرتبط با آن را روشن سازد.
رز، ژیلیان (1400). روش و روششناسی تحلیل تصویر. ترجمه سید جمالالدین اکبرزاده جهرمی. تهران: پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات/ مرکز پژوهش و سنجش افکار صداوسیما.
علیان، فاطمه؛ کثیری، مسعود؛ سنگاری، اسماعیل. احمدی، نزهت (1400). تقدسگرایی و پیوند آن با طب عامیانه در دوره صفویه. تاریخ پزشکی، 13 (46)، 1-14.
علیخانی، زهره (1397). صنعت فرهنگی و فیلم دینی: تحلیل انتقادی فیلم سر به مهر. جامعه فرهنگ و رسانه، 7 (29)، 76-51.
کلاته ساداتی، احمد (1393). رویکرد انتقادی به نظریه انتخاب عقلانی و بازار دینی و نسبت اسلام با آنها. اندیشه نوین دینی، 10 (39)،121-140.
Blasi, Anthony J. (2009). “A Market Theory of Religion.” 56(2): 263–72.
Considine, John J. (2002). “Benefits of a Marketing Orientation for Religious Organizations.” Journal of Ministry Marketing & Management 7(1): 33–41.
Einstein, Mara. (2008). Brands of Faith. Routledge.
Juravle, Ariadna Gavra et al. 2016. “Religious Marketing.” (July).
Kitiarsa, Pattana. (2008). Religious Commodifications.
Sharma,Ajay.wheeler,Amelia and others. (2020). ."commodification". Neoliberalism Guid for Education
Sehgal, Rupali. “Religion and Society Module 15 : Pilgrimages , Festivals and Commodification of Religion.”
Sharp, Lesley A. (2005). “C Ultural T Ourism : T He C Ase of the B Anat R Egion.” : 287–328.
