چکیده هدف: مبلّغ دینی در فضای مجازی با تزاحمات اخلاقی گوناگونی مواجه میشود که تصمیمگیری مناسب در این موارد نیازمند تأمل و دقتنظر در ادلّه عقلی و شرعی اطراف شبهه و تزاحم است. هدف این نوشتار حل چهار مورد از تزاحمات اخلاقی مبلّغین در این فضاست. روششناسی پژوهش: در جمعآوری دادهها و به دست آوردن تزاحمات اخلاقی، از روش میدانی و کتابخانهای استفاده شده است. در دفع یا رفع آنها به شیوهای تحلیلی-اجتهادی و با تکیه بر استدلال و استنتاج عمل شده است. یافتهها: در مقاله حاضر، چهار مورد از تزاحمات اخلاقی مورد ابتلای مبلّغین دینی، بررسی شده است. تزاحم اول بین ضرورت جریانشناسی برای شبههشناسی و پاسخ به آن و لزوم اجتناب از فضاهای شبههناک؛ تزاحم دوم بین ضرورت تبلیغ دین و پاسخگویی به شبهات و لزوم اجتناب از اجتماع با نامحرم در فضای خصوصی؛ تزاحم سوم بین ضرورت تبلیغ دین و لزوم جلوگیری از تضییع عمر و اتلاف وقت؛ و تزاحم چهارم بین ضرورت تهیه محتوا و جستجو در فضای مجازی و لزوم اجتناب از تصاویر مستهجن رخ میدهد. بحث و نتیجهگیری: با بررسی ادلّه هرکدام از اطراف تزاحم، این نتیجه حاصل آمد که تزاحم اول فرضی است و با توجه به فرض مسئله، در خارج اتفاق نمیافتد. در تزاحم دوم و سوم ضرورت تبلیغ مقدم بر آسیبهای شایع آن است و برای رفع آسیب پیشنهادات کاربردی ارائه شده است. تزاحم چهارم نیز با معلوم شدن حکم نگاه کردن، قابل رفع است.
تبریزى، جوادبن على (1427ق). صراط النجاة. قم: دارالصدیقة الشهیدة.
تجلیل تبریزى، ابوطالب (1417ق). معجم المحاسن و المساوى. قم: جماعة المدرسین فی الحوزة العلمیة به قم، مؤسسة النشر الإسلامی.
جمعى از پژوهشگران، زیر نظر شاهرودى، سید محمود هاشمى (1423ق). موسوعة الفقه الإسلامی طبقا لمذهب أهلالبیت(. قم: موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی بر مذهب اهل بیت(.
جوهرى، اسماعیلبن حماد (بیتا). الصحاح. محقق: احمد عبدالغفور عطار. بیروت: دار العلم للملایین.
حکیمى، محمدرضا؛ حکیمى، محمد ؛ حکیمی، علی (1380ش). الحیاة. ترجمه احمد آرام. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامى.
حلّى، حسنبن یوسف (1413ق). مختلف الشیعة فی أحکام الشریعة. قم: دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
