مطالعات دینی رسانه

مطالعات دینی رسانه

کارکرد کردار و زبان بدن در خلق بیان نمایشی با مطالعه موردی قصه حضرت یوسف در قرآن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناسی‌ارشد، گروه هنرهای رسانه‌ای، دانشکده دین و رسانه، دانشگاه صداوسیما، قم، ایران
2 استادیار، گروه هنرهای رسانه‌ای، دانشکده دین و رسانه، دانشگاه صداوسیما، قم، ایران
چکیده
هدف: هدف اصلی این پژوهش شناسایی کارکرد کردار و زبان بدن در خلق بیان نمایشی موجود در قصه حضرت یوسف در قرآن است.
روش‌شناسی پژوهش: اطلاعات و داده‌های پژوهش حاضر به شیوه کتابخانه‌ای جمع‌آوری شده و سپس با روش تحلیل روایت مورد بررسی قرار گرفته است.
یافته‌ها: بخشی از زندگی حضرت یوسف در قرآن کریم آمده و در تعداد آیات متفاوتی به قصه ایشان پرداخته شده است. با بررسی همه آیات در تعدادی از آن‌ها کردارها و کنش هایی را در قالب زبان بدن می‌توان دید که تعلیق، شخصیت‌پردازی و کشمکش در قصه را پیش برده است. بازخوانی قصه قرآنی یوسف با توجه به تحلیل بیان نمایشی موجود در آن، نکات تازه‌ای در قصه‌پردازی و اسلوب بلاغی قرآن به ما می‌دهد.
بحث و نتیجه‌گیری: در قصه حضرت یوسف به فراخور از کردار و زبان بدن در خلق بیان نمایشی بهره برده شده است. خداوند در این قصه به‌وسیله اعضا بدن و حالات آن‌ها از افکار و ایده‌ها، هیجانات، احساسات، ارزش‌های اخلاقی و ویژگی‌های شخصیتی پرده برداشته که در تطبیق با بیان دراماتیک باعث ایجاد و تشدید تعلیق، شخصیت‌پردازی و کشمکش شده است. این امر موجب بلاغت و درنتیجه نفوذ و تاثیر کامل کلام الهی با توجه به ویژگی های روانی انسان در فهم شده و غرض از بیان قصه حضرت یوسف را به بهترین شیوه به ما می‌نمایاند.
کلیدواژه‌ها

  1. قرآن کریم.
  2. اسحاقی، سیدحسین (1392). رموز پژوهشگری. قم: نشر هاجر.
  3. اسمایلی، سام (1392). نمایشنامه‌نویسی: ساختارِ کنش. ترجمه صادق رشیدی و پرستو جعفری، تهران: انتشارات افراز.
  4. براهنی، رضا (1362). قصهنویسی. تهران: نشرنو.
  5. پیز، آلن (1378). زبان بدن: راهنمای تعبیر حرکات بدن. ترجمه سعیده لرپری‌زنگنه، تهران: جانان.
  6. تولان، مایکل جی (1383). درآمدی نقادانه زبان شناختی بر روایت. ترجمه ابوالفضل حرّی، تهران: انتشارات فارابی.
  7. جلیلیان، زهرا؛ احمدی، محمدنبی (1401). تحلیل زبان بدن در نهج‌البلاغه بر اساس نظریه «پل اکمن و والس فریسن». پژوهشهای زبانشناختی در زبانهای خارجی (پژوهش زبانهای خارجی)، 12(1 )، 1-14.
  8. حسام‌زاده، منصور (1390). زبان بدن. تهران: پورنگ.
  9. صادقی فسایی، سهیلا؛ ایمان، عرفان‌منش (1394). مبانی روش‌شناختی پژوهش اسنادی در علوم اجتماعی. راهبرد فرهنگ. (29)، 1 – 61.
  10. طباطبایی، سید محمد حسین (1417ق). المیزان فی تفسیر القرآن. ج11. قم: دفتر انتشارات جامعه‌ مدرسین.
  11. عطاشی، عبدالرضا (1397). بررسی بلاغی دلالت‌های زبان بدن در قرآن کریم. زبان و ادبیات عربی، (18)، 149-166.
  12. فیلد، سید (1390). مبانی فیلمنامه‌نویسی (راهنمای گام به گام از فکر تا فیلمنامه). ترجمه سیدجلیل شاهری لنگرودی، تهران: انتشارات سوره مهر.
  13. قاسم‌زاده، سیدعلی (1397). تحلیل مفاهیم و کارکرد ارتباطات غیرکلامی در شاهنامه. فصلنامه زبان و ادبیات فارسی، (29)، 157-184.
  14. لوته، یاکوب (1386). مقدمه‌ای برروایت در ادبیات و سینما. ترجمه امید نیک‌فرجام، تهران: انتشارات مینوی خرد.
  15. محمدی رفیع، یاشا (1385). تعلیق در داستان‌های تخیلی. کتاب ماه، (104-106)، 83-88.
  16. معبد، محمد احمد (2005). نفحات من علوم القرآن. مصر: دارالسلام مصر.
  17. نایینی‌زاده لباف، اصغر (1400). کنش دراماتیک در قرآن کریم با نگاهی به قصه حضرت یوسف%. پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد. مدرسه اسلامی هنر.
  18. یوسفی، سیدمهدی (1383). تعلیق و کشش. کتاب ماه، 7 (86)، 41-47.