مطالعات دینی رسانه

مطالعات دینی رسانه

تبیین عوامل زمینه ساز بروز آسیب در تبلیغ مجازی معارف دینی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 سطح سه جامعه‌الزهرا(س) و کارشناسی‌ارشد، گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی، دانشگاه پیام نور، قم، ایران
2 استادیار، گروه علوم تربیتی، دانشکده غیرانتفاعی الهیات و معارف اسلامی هدی، جامعه‌الزهرا(س)، قم، ایران
چکیده
هدف: امروزه با پیشرفت حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات، موضوع کارکرد فضای مجازی اهمیت ویژه‌ای یافته است، به‌گونه‌ای که نمی‌توان نقش آن را در شناساندن دین نادیده گرفت. پژوهش حاضر، با عنوان «تبیین عوامل زمینه‌ساز بروز آسیب در تبلیغ مجازی معارف دینی» به‌منظور آسیب‌شناسی سخت‌افزاری و نرم‌افزاری مبلغ، آسیب‌شناسی زمان تبلیغ، آسیب‌شناسی اجتماعی و فرهنگی مخاطبین در استفاده از فضای مجازی و عواملی که مانع تحقق اهداف تبلیغ مجازی معارف دینی می‌شوند و آن را با چالش مواجه می‌کنند، به رشته تحریر درآمده است. آسیب‌هایی که ممکن است قابل مشاهده نباشد، ولی روند تبلیغ مجازی را تهدید کند.
روش‌شناسی پژوهش: این تحقیق با استفاده از روش کتابخانه‌ای و با مراجعه به منابع نوشتاری و استنادی و با بهره‌گیری از دو دسته منابع سخت‌افزاری و نرم‌افزاری و با روش توصیفی–تحلیلی به گردآوری داده‌ها و اطلاعات پرداخته است.
یافته‌ها: یافته‌های پژوهش را می‌توان در دو دسته عوامل فردی و اجتماعی زمینه‌ساز بروز آسیب بررسی کرد. عوامل فردی که حول محور مبلغ می‌باشد، تحت سه عنوان: ضعف معرفتی، ضعف مهارتی و ضعف اخلاقی بیان شده و عوامل اجتماعی ذیل دو عنوان ضعف مدیریتی مسئولان و نفوذ دشمن سامان‌یافته، بیان شده است.
بحث و نتیجه‌گیری: مهم‌ترین نتیجه پژوهش عبارت است از اینکه تبلیغ معارف دینی در فضای مجازی یک ضرورت غیرقابل‌انکار، اما همراه با آسیب‌هایی است که راه پیشگیری از آن‌ها، شناخت عوامل زمینه‌ساز آن‌ها است.
کلیدواژه‌ها

  1. احمدپور، مهدی (1397). گونه‌شناسی و تحلیل آسیب‌های اخلاقی تبلیغ دین. فصلنامه علمی–ترویجی در حوزه اخلاق، (29)، 31-55.
  2. دوران، بهزاد (1383). هویت خانوادگی و تعامل در فضای سایبرنتیک. تهران: دانشگاه تربیت معلم.
  3. دهخدا، علی‌اکبر (1372). لغت نامه دهخدا. تهران: روزنه.
  4. رازقی، احمد (1377). تبلیغات دینی ابزارها و شیوهها. بی‌جا: بی‌نا.
  5. زورق، محمدحسن (1389). مبانی تبلیغ. تهران: سروش.
  6. سلیمانی، علی (1397). ظرفیت‌شناسی تبلیغ دینی در شبکه‌های اجتماعی از منظر ارتباطات اسلامی؛ مطالعه موردی تلگرام. پایان‌نامه ارشد. رشته معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات گرایش مطالعات سیاستگذاری. دانشگاه امام صادق%.
  7. سلیمانی‌پور، روح‌الله (1389). شبکه‌های اجتماعی فرصت‌ها و تهدیدها. فصلنامه رهآورد نو،(31)، 14-19.
  8. عزت‌اله‌زاده، علی (1395). بررسی موانع تبلیغ دین در فضای مجازی؛ مطالعه موردی بر اساس دیدگاه فعالان مرتبط در استان آذربایجان غربی. پایان‌نامه ارشد. دانشگاه بین‌المللی امام رضا%.
  9. غفوری، محمدجواد (1393). بررسی فرصت‌ها، چالش‌ها و بایسته‌های تبلیغ دین در اینترنت. پایان‌نامه ارشد. دانشگاه باقرالعلوم%.
  10. فضل‌الله، محمدحسین (1356). گام‌هایی در راه تبلیغ. تهران: امیرکبیر.
  11. فیروزی، نعمت (1398). تبیین مولفه‌های تبلیغ دین از منظر قرآن کریم و روایات با تاکید بر آسیب‌شناسی آن. رساله دکتری. دانشگاه قم.
  12. قیصریان، محمد علی (1392). بررسی ظرفیت‌ها و چالش‌های شبکه‌های اجتماعی مجازی در زمینه تبلیغ دین و ارائه الگوی مناسب. پایان‌نامه ارشد. دانشگاه باقرالعلوم%.
  13. کاویانی آرانی، محمد (1392). روانشناسی و تبلیغات با تاکید بر تبلیغ دینی. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه
  14. کهوند، محمد؛ صدری، سعید (1400). بایسته‌های تبلیغ در فضای مجازی. نشریه مبلغان، 23 (269).
  15. مجلسی، محمدتقی (1410). بحارالانوار. بیروت: دار الاحیاء التراث العربی.
  16. مساواتی آذر، مجید (1381). آسیب‌شناسی اجتماعی ایران. تبریز: انتشارات نوبل.
  17. مطهری، مرتضی (1372). مجموعه آثار. تهران: صدرا.
  18. موسوی خمینی، روح‌الله (1379). صحیفه نور: مجموعه رهنمودهای حضرت امام خمینی. تهران: طبع و نشر.