مطالعات دینی رسانه

مطالعات دینی رسانه

روش مطلوب مناسک سازی تعزیه عاشورایی در رسانه های شنیداری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
زهرا حاجی احمدی 1
شهرام گیل آبادی 2
ویدا همراز 3
1 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت رسانه، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 استادیار، گروه تلویزیون، دانشکده تولید رادیو و تلویزیون، دانشگاه صداوسیما، تهران، ایران
3 استادیار، گروه رادیو، دانشکده تولید رادیو و تلویزیون، دانشگاه صداوسیما، تهران، ایران
چکیده
هدف: از آنجا که آیین‌های عاشورایی و ادبیات غنی وابسته به آن، ظرفیت معنایی و شکلی قابل‌توجه دارند، این مقاله با هدف ارائه یک الگوی مناسب برای مناسک‌سازی در محتوای تولیدشده برای رسانه‌های شنیداری با استفاده از ظرفیت‌های آیین تعزیه نوشته شده است و سعی می‌کند قالب‌های کاربردی جدید را برای مخاطبان ارائه دهد.
روش‌شناسی پژوهش: روش پژوهش حاضر کیفی و با استفاده از تحلیل روایت انجام شده است. برای نمونه دو نسخه از مجالس تعزیه‌ عاشورایی، بازشنوایی و اجراهای موجود از نظر مشابهت و یا عدم هماهنگی، با در نظر گرفتن مقوله‌هایی چون نوع موسیقی، ریتم‌، نوع اجرا و کارکرد و قالب برنامه در رسانه‌‌های شنیداری بررسی شدند.
یافته‌ها: بر اساس یافته‌های این پژوهش، رادیو در جایگاه خود توانسته با استفاده از طیف برنامه‌های کوتاه، در سراسر دنیا انواع مختلفی از فرم و قالب برنامه‌سازی ارائه دهد.
بحث و نتیجه‌گیری: با معرفی و پیشنهاد قالبی به نام «بیت‌استوری» به‌منظور اطلاع‌رسانی و آموزش کاربران، می‌توان شاهد حفظ و معرفی بخش مهمی از فرهنگ ایرانی-اسلامی و توسعه‌ آن در رشد و جذب مخاطبان جهانی در این زمینه باشیم.
کلیدواژه‌ها
مناسک دینی
مناسک‌سازی
تعزیه‌ عاشورایی
تولید
رسانه‌های شنیداری
بیت‌‌استوری
  1. بیرو، آلن (1370). فرهنگ علوم اجتماعی. ترجمه باقر ساروخانی، تهران: سازمان انتشارات کیهان.
  2. پرینس، جرالد (1391). روایت‌شناسی: شکل و کارکرد روایت. ترجمه محمد شهبا، تهران: انتشارات مینوی خرد.
  3. جوادی یگانه، محمدرضا؛ عبداللهیان، حمید (1386). دین و رسانه. تهران: دفتر پژوهش‌های رادیو؛ نشر طرح آینده.
  4. حاجی‌احمدی، زهرا (1397). بررسی رابطه تئاتر و دین. تهران: دانشگاه تهران.
  5. حاجی‌احمدی، زهرا (1398). بررسی جایگاه سواد رسانه‌ای در رسانه‌ها. فصلنامه علمی-تخصصی هنرپژوه. 7 (23).
  6. حاجی‌احمدی، زهرا (1399). جایگاه ظرفیت‌های تعزیه عاشورایی در برنامه‌سازی رادیو. ماهنامه علمی- تخصصی مدیریت رسانه. 8(49)، 28-36.
  7. حاجی‌احمدی، زهرا (1401). ظرفیت‌های تعزیه عاشورایی در تولید قالب‌های کوتاه رادیویی( با ارائه قالب نوین بیت‌استوری). تهران: زرنوشت.
  8. حاجی‌احمدی، زهرا؛ گیل‌آبادی، شهرام؛ همراز، ویدا (1401). تأثیر ظرفیت‌های تعزیه در تولید قالب یا برنامه‌های کوتاه رادیویی( با نگاهی گذرا به روایت و روایتشنو). فصلنامه علمی رسانه‌های دیداری و شنیداری. 16(43)، 184-188.
  9. خجسته، حسن؛ کلانتری، عبدالحسین (1386). بررسی نسبت رسانه و دین، مطالعه موردی مناسک رسانه‌ای. تهران: دفتر پژوهش‌های رادیو؛ نشر طرح آینده.
  10. دهخدا، علی‌اکبر.(1382). لغت‌نامه‌ی دهخدا. تهران: دانشگاه تهران.
  11. شاه‌محمدی، عبدالرضا (1382). عصر ارتباطات و اطلاعات و جهانی شدن دین. پژوهش و سنجش، 10(35).
  12. فتحعلی‌بیگی، داوود(1396). آشنایی با مبانی شبیه‌خوانی. تهران: سوره مهر.
  13. فهمیمی‌فر، علی‌اصغر؛ پازوکی، شهاب (1395). پدیدارشناسی حضور اجراگر در شبیه‌خوانی. فصلنامه علمی-پژوهشی کیمیای‌هنر. 5(20)، 31-43.
  14. گوبینو، ژوزف.(1369). تئاتر در ایران. ترجمه جلال ستاری، فصلنامه تئاتر، (11-12).
  15. لاسول، هارولد (1383). ساخت و کارکرد ارتباطات در جامعه. ترجمه نادر درستی، فصلنامه رسانه، (31). 62-69.
  16. محمدپور، احمد (1389). ضد روش. تهران: جامعه‌شناسان.
  17. مکاریک، ایرناریما (1385). دانشنامه نظریه‌های ادبی معاصر. ترجمه محمد نبوی و مهران مهاجر، تهران: آگه.
  18. مک‌کوایل، دنیس.(1388). درآمدی بر نظریه ارتباطات جمعی. ترجمه پرویز اجلالی، تهران: انتشارات مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه‌ها.
  19. ویندال، سون؛ سیگنایزر، بنو؛ اولسون، جین(1376). کاربرد نظریه‌های ارتباطات. ترجمه علیرضا دهقان. تهران: انتشارات جامعه شناسان.
  20. هایدگر، مارتین (1386). پرسش از تکنولوژی. ترجمه شاپور اعتمـاد. تهران: نشر
  21. Genette, Gerard (1980). Narrative Discourse, An essay in method. Trans.Jane E. Lewin. New York: Cornell University Press.
  22. Prince,Gerald )1987(. A Dictionary of Narrotology, Lincoln: Uniwersity of Nebraska Press.
مطالعات دینی رسانه
دوره 5، شماره 19
پاییز 1402
صفحه 7-36