1
دانشجوی دکترا فرهنگ و ارتباطات، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران، تهران، ایران.
2
مدیرگروه علوم ارتباطات اجتماعی، دانشکده دین و رسانه، دانشگاه صدا و سیما، قم، ایران
3
دانشیار دانشکده دین و رسانه، دانشگاه صدا و سیما، قم، ایران
چکیده
هدف: هدف از پژوهش حاضر تحلیل آینده حضور انسان متدین در متاورس است. با توجه به نظریات و دیدگاههای صاحبنظران درصدد است تا به تحلیل نظام باورها و کنش انسان متدین در متاورس بپردازد. تصویری روشن بر اساس سه دسته آینده ممکن، باورپذیر و محتمل با رویکرد اکتشافی ارائه دهد و در گام آخر آینده هنجاری بر اساس معیارهای دینی ارائه دهد. روششناسی پژوهش: این تحقیق با رویکرد کیفی انجام شده و برای تحلیل آینده از روش آیندهپژوهشی و تکنیک دلفی بهره گرفته شده است. در این پژوهش تکنیک دلفی در دو مرحله به اجماع منتهی شده است. یافتهها: دیدگاه صاحبنظران نشان میدهد که انسان متدین در متاورس دچار اختلاط ارزشی میشود و ارزشهای او آمیخته از ارزشهای دینی و غیردینی خواهد بود، از سویی برخی از این ارزشها بیثبات بوده و بر اساس اهداف فرد در نظام ارزشی وی قرار میگیرد. بنابراین بیثباتی ارزشها سبب هویت سیال در افراد خواهد شد. به جهت فقدان مرجع شناختی کافی و اقتضاء ساختار، گرایش به سلبریتیها به عنوان مرجع شناختی افزایش پیدا خواهد کرد. بحث و نتیجهگیری: بر اساس دیدگاه خبرگان آینده اکتشافی نشان از بیثباتی ارزشهای کاربران و هویت سیال آنان میدهد بر این اساس برای بهبود فضای دینداری برای کاربران متدین نیاز است تا سه اقدام اساسی صورت گیرد؛ نخست آموزش سواد رسانهای متناسب با متاورس به کاربران ارائه شود، درکنار آن مدیریت و الگوریتمهای متاورس در پلتفرمهای بومی بر اساس معیارهای دینی تنظیم شود.
فتاحزاده، هانیه سادات؛ حسیننژاد، علی اکبر(1401). الهیات متاورس در اسلام و مسیحیت. علوم انسانی و اسلامی در هزاره سوم، 6(2)، 148-158.
فرهنگی، علی اکبر؛ قاپچی، هومن (1401). مرور نظاممند پژوهشهای حوزه آیندهپژوهی رسانه با تمرکز بر مفاهیم نوظهور فناوریهای نوین. بررسیهای مدیریت رسانه، 1(2)، 168-188.
کهون، لارنس (1388). متنهایی برگزیده از مدرنیسم تا پست مدرنیسم. ترجمۀ عبدالکریم رشیدیان. تهران: نشر نی.
گیبینز، جان؛ ریمر، بو (1381). سیاست پست مدرنیته؛ در آمدی بر فرهنگ و سیاست معاصر. ترجمۀ منصور انصاری. تهران: انتشارات گام نو.
گیدنز، آنتونی با همکاری کارن برد (1389). جامعه شناسی. ترجمۀ حسن چاوشیان. تهران: نشر نی.
محمدکاشی، صابره (۱۳۷۸). بررسی تطبیقی بنیانهای نظری پست مدرنیسم و سینمای پست مدرن. فارابی، (38)، 70-89.
محمدی اصل، عباس (1388). نظریههای جامعهشناسی. تهران: انتشارات جامعهشناسان.
محمودی، محسن؛ صادقی، سالار (1401). متاورس و تاثیر آن بر سبک زندگی. مطالعات حقوقی فضای مجازی، (2)، 45-62.
مکلوهان، مارشال (1377). برای درک رسانهها. ترجمه سعید آذری. تهران: مرکز تحقیقات صدا و سیما.
نوذری، حسینعلی (1388). صورتبندی مدرنیته و پست مدرنیته؛ بسترهای تکوین تاریخی و زمینههای تکامل اجتماعی. تهران: انتشارات نقش جهان.
Jun, Guichun (2020). Virtual reality church as a new mission frontier in the metaverse: Exploring theological controversies and missional potential of virtual reality church. Transformation, 37 (4), 297-305.
Rose, Grace (2022). How will God and the Church Fit into the Metaverse. Comm-entary, 18 (1), 4.
Turkle, S (1996). Who Are We. In Trend David (ed). Reading.
YİĞİTOĞLU, Mustafa (2021). Religious Virtual Living and Metaverse on the Real World. Afro Eurasian Studies 10 (1), 5-14.
