مطالعات دینی رسانه

مطالعات دینی رسانه

تحلیل گفتمان انتقادی مناظره‌های تلویزیونی سیزدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری اسلامی ایران (1400)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناسی ارشد علوم ارتباطات اجتماعی، دانشکده دین و رسانه، دانشگاه صدا و سیما، قم، ایران
2 دانشیار و عضو هیئت علمی دانشکده دین و رسانه، دانشگاه صدا و سیما، قم، ایران
چکیده
هدف: هدف این تحقیق بررسی انتقادی اظهارات نامزدهای سیزدهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری اسلامی ایران است.
روش‌شناسی پژوهش: روش انجام این تحقیق تحلیل گفتمان انتقادی با رویکرد نورمن فرکلاف است. بدین ترتیب، در سطح توصیف، گفتمان در سه سطح خرد (گفتمان به مثابه متن) بررسی شده است. در این سطح عناصر گفتمانی واژگان، قطب بندی، استعاره‌ها یا تلویحات و انسجام کلی بررسی شده است. در سطح تفسیر، گفتمان در سطح میانی (گفتمان به مثابه فرایند) تحلیل شده است.
یافته‌ها: با توجه به یافته‌ها، گفتمان نامزدها در ابعاد اقتصادی، فرهنگی - اجتماعی و سیاسی و خط فکری و رویکرد و سوابق اجرایی آنها بررسی شد و گفتمان‌های نامزدها در این مناظره‌ها بر اساس دو جریان فکری و گفتمان «انقلابی» و «اصلاح طلب» تفکیک شده است.
بحث و نتیجه‌گیری: نتایج یافته‌ها نشان می‌دهد که محورهای گفتمانی جریان انقلابی حول انتقاد به دولت روحانی و اصلاح‌طلبان، باور به قدرت درونی کشور و تکیه بر توانمندی‌های داخلی، رویکرد جهادی در حل مسائل مردم، عدالت اجتماعی و... تأکید دارد. کاندیداهای اصلاح‌طلب نیز بر بیشتر محورهای گفتمانی لزوم تعامل با خارج، آزادی مدنی و... را تأکید کردند.
کلیدواژه‌ها

  1. اسلامی‌نژاد، محمد (1397). تحلیل گفتمان نامزدهای دوازدهمین دوره انتخابات ریاست ‌جمهوری در مناظره‌های تلویزیونی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشکده ارتباطات و رسانه. دانشگاه صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران.
  2. بلاش‌آبادی، علی (1388). تحلیل گفتمان مناظره‌های تلویزیونی انتخابات دهم ریاست‌ جمهوری اسلامی ایران. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشکده ارتباطات. دانشگاه صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران.
  3. روزه‌خوش، محمد (1386). بررسی نهمین دوره انتخابات ریاست ‌جمهوری ایران از منظر تحلیل گفتمان. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشکده ادبیات و علوم انسانی. دانشگاه تربیت معلم تهران.
  4. شریفی، سید مهدی؛ فرجیان، محمدمهدی؛ دیانی، میکائیل؛ سلمانی‌زاده، شمسی (1394). تاثیر مناظره‌های تلویزیونی به عنوان یک روش تبلیغاتی بر شکل دهی به نظر رای دهندگان در انتخابات ریاست ‌جمهوری سال 92. فصلنامه پژوهش‌های ارتباطی، 22 (3)، 53-67.
  5. فرکلاف، نورمن (1379). تحلیل انتقادی گفتمان. ترجمه فاطمه شایسته‌پیران و دیگران، تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه‌ها.
  6. کالی، پروین (1394). تحلیل انتقادی گفتمان مناظره‌های انتخابات یازدهمین دوره ریاست‌ جمهوری: رویکرد نورمن فرکلاف. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه پیام نور مرکز تهران جنوب.