مطالعات دینی رسانه

مطالعات دینی رسانه

تبیین محاکاتی از انیمیشن در نسبت با فیلم زنده و تئاتر بر اساس آراء ارسطو و ابن سینا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناسی ارشد تولید سیما، دانشکده دین و رسانه، دانشگاه صدا و سیما، قم، ایران
2 استادیار،دانشگاه صدا و سیما، قم، ایران
چکیده
هدف: با آنکه از چیستی انیمیشن سخنی کمتر نسبت به هنرهای دیگر شده است، اما شناخت انیمیشن از بعد زیبایی‌شناختی از جهت محاکاتی آن، نسبت به فیلم زنده و تئاتر مورد سؤال واقع نشده است.درنتیجه، این پژوهش به‌دنبال بررسی مسئله نسبت انیمیشن با تئاتر و فیلم زنده در چارچوب نظریه‌ محاکات ارسطو و ابن‌سینا است تا بتواند تبیینی محدود از انیمیشن ارائه دهد.
روش: در این پژوهش ابعاد مختلف انیمیشن با روش «تحلیل فلسفی» مورد بررسی قرار می‌گیرد و مولفه‌های آن استخراج می‌شود. سپس با یافتن پرسش‌ها و گزاره‌های مختلف به روش «تحلیل محتوای کیفیِ جهت‌دار» نقل‌قول‌های و متون نوشتاری ارسطو و ابن‌سینا مورد مطالعه و بررسی قرار می‌گیرد. از طرف دیگر، به‌وسیله «هرمنوتیک جدید» یا علم تفسیر متن، اندیشه‌های ارسطو و ابن‌سینا را استخراج کرده و به بررسی ابعاد مختلف انیمیشن می‌پردازد.
یافته‌ها: با بیان مقایسه و نسبت بین تئاتر و فیلم زنده، نسبت انیمیشن و تئاتر نیز مشخص گشته، سپس نسبت انیمیشن با فیلم زنده مورد ارزیابی قرار می‌گیرد تا در سایه تفاوت آن، با فیلم زنده و تئاتر، و تعامل محاکاتی‌ای که با یکدیگر می‌توانند داشته باشند، روشن گردد. از این منظر، حقیقت ساختاریِ انیمیشن به‌صورت محدود از جنبه محاکاتی، طبق آرای ارسطو و ابن‌سینا به‌صورت سه احتمال بیان می‌شود.
نتیجه‌گیری: این پژوهش در پایان نشان می‌دهد که نظریه محاکات چه ظرفیت‌های گران‌بهایی در حیطه هنرها به‌طور کلی، و انیمیشن به‌طور خاص دارد. ابعاد زیبایی‌شناختیِ پنهان انیمیشن در حوزه برون‌انیمیشنی روشن گشته و تا حدی نسبت بین انیمیشن و فیلم زنده و تئاتر مشخص شده است.
کلیدواژه‌ها

  1. ابن‌سینا، حسین‌بن عبدالله (1406). الشفاء: المنطق، السفسطه، الخطابه، الشعر. تصدیر و مراجعه ابراهیم مدکور؛ تحقیق احمد فؤاد الاهوانی. قاهره: المطبع الامیریه.
  2. ابن‌سینا، حسین بن عبدالله (1969). المجموع أو الحکمة العروضیة فی کتاب معانی الشعر. تحقیق و شرح دکتور محمد سلیم سالم. القاهرة: مطبعة دارالکتب.
  3. ارسطوطالیس (2012). کتاب ارسطوطالیس فی الشعر. ترجمه ابی بشر متی بن یونس القنائی و شکری محمد عیاد. القاهره: دارالکاتب العربی.
  4. ارسطو (1396). درباره هنر شعر. ترجمه سهیل محسن افنان. تهران: انتشارات حکمت.
  5. ارسطو (1398). خطابه. ترجمه اسماعیل سعادت. تهران: هرمس.
  6. ارسطو (1399). شاعری (بوطیقا). ترجمه رضا شیرمرز. تهران: انتشارات ققنوس.
  7. افلاطون (1398). افلاطون، چکیده جامع کل آثار و یک مقاله از امرسن. ترجمه و تقریر بهنام چهرزاد. تهران: شما، بهجت.
  8. بازن، آندره (1399). سینما چیست؟. ترجمه محمد شهبا. تهران: هرمس.
  9. بریرتون، تام (1399). ساخت و اجرای فیلم استاپ موشن. ترجمه سلما محسنی اردهالی. تهران: سوره مهر.
  10. بندازی، جیان آلبرتو (1385). یکصد سال سینمای انیمیشن. ترجمه سعید توکلیان. تهران: دانشکده صدا و سیما.
  11. پیلینگ، جین (1395). مطالعات پویانمایی (گزیده مقالات). ترجمه آزاده دهقانی. تهران: سمت.
  12. حشمت‌پور (1398). شرح و تعلیقه بر شرح الاشارات و التنبیهات. قم: اشراق حکمت.
  13. کرد فیروزجایی، یارعلی (1393). حکمت مشاء. قم: انتشارات حکمت اسلامی.
  14. هالیول، استیون (1388). پژوهشی درباره فن شعر ارسطو. ترجمه مهدی نصر اله زاده. تهران: انتشارات مینوی خرد.
  15. همیلتون، جیمز آر (1391). تئاتر. چاپ شده در: ویراسته گات،بریس؛ لوپس، دومینیک دانشنامه زیبایی‌شناسی. (صص 415-422). ترجمه گروه مترجمان. تهران: فرهنگستان هنر
  16. یوسف‌ثانی، سید محمود (گردآورنده و مترجم) (1396). بوطیقای ارسطو به روایت حکمای اسلامی. تهران: موسسه پژوهشی حکمت و فسلفه ایران.
  17. فراهیدی، خلیل ابن احمد (1409). کتاب العین (جلد سوم). قم: نشر هجرت.
  18. فرنیس، مارین (1390). هنر در حرکت: زیبایی شناسی انیمیشن. ترجمه سارا سعیدیان و شهرزاد اکرمی. تهران: بنیاد سینمای فارابی.
  19. معلوف، لویس (1362). المنجد. تهران: اسماعیلیان.

 

  1. Davis, David. (2019). Animation. In Noël Carroll, Laura T. Di Summa & Shawn Loht (eds.), The Palgrave Handbook of the Philosophy of Film and Motion Pictures (pp. 165-187). ‎London:Palgrave Macmillan.
  2. Kahn, Kenneth M. (1977). A Computational Theory of Animation. Boston: MIT Artificial Intelligence Laboratory.
  3. Kelty, Christopher & Landecker, Hannah. (2004). A Theory of Animation: Cells, L-Systems, and Film. Grey Room, 17(10), 30-63.