هدف: پیرنگ یکی از مهمترین ارکان فیلمنامه است که از جهت مضمون و سیر تحولِ شخصیت انواع گوناگونی دارد. پیرنگِ اصلاح، یکی از انواع پیرنگ است که قرابت زیادی با آموزه توبه دارد. باتوجهبه اهمیت توبه و اصلاح در آموزههای دینی، در این پژوهش تلاش شده مواد لازم جهت نگارش پیرنگ را با موضوع توبه در اختیار مخاطب قرار دهد. روش: در این پژوهش جمعآوری اطلاعات بهصورت کتابخانهای است. در ادامه با روش تحلیل روایت، پیرنگ چهار قصۀ توبهمحور، براساس نظریه پیرنگ جان تروبی تحلیل میشود و عناصر پیرنگ اصلاح اصطیاد میگردد؛ درنهایت نیز آموزه توبه با پیرنگ اصلاح تطبیق داده میشود تا تأثیرات و تجلی توبه را در این پیرنگ نشان دهیم. یافتهها: براساس نتایج حاصلشده، پیرنگ اصلاح پنج عنصر دارد: الف: انجام خطا یا گناه؛ ب: عامل ایجاد پشیمانی؛ ج: اظهار پشیمانی؛ د: جبران؛ هـ: پذیرش توبه. از طرفی باتوجهبه عامل پشیمانی و تأثیر آموزه توبه در پیرنگ اصلاح، این پیرنگ به سه زیرمجموعه تقسیم میشود: الف) گاهی پشیمانی بهواسطه قرارگرفتن شخصیت خطاکار در موقعیت دشوار است؛ مانند قصه حضرت یونس(علیهالسلام)؛ ب) گاهی پشیمانی بهواسطه مواجهه با امری مقدس به شکل مستقیم است؛ مانند قصه فرانسیس آسیسی و فضیلبن عیاض؛ ج) گاهی نیز پشیمانی بهواسطه شخص دیگری است؛ مانند قصه کعببن مالک. نتیجهگیری: باتوجهبه این تقسیمبندی، نویسندۀ فیلمنامه دینی با پیرنگ توبه، میتواند براساس انواع عامل پشیمانیِ پیرنگها، فیلمنامههای متعددی به نگارش درآورد.
ایرانی، ناصر (1380 ). هنر رمان. تهران: نشر آبانگاه.
باقریصدر، محمد (1398). مفهومشناسی توبه. حدیث و اندیشه، 28، 39-55.
بهمنی، مهرزاد (۱۳۹۰). تحلیل روایت و کاربرد آن در رسانه. تهران: مرکز تحقیقات صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران.
بیتوبیاس، رونالد (1395). بیست کهنالگوی پیرنگ و طرز ساخت آن. ترجمه ابراهیم راهنشین. تهران: نشر ساقی.
تروبی، جان (1392). آناتومی داستان. ترجمه محمد گذرآبادی. تهران: نشر ساقی.
جعفری، زهره (۱۳۹۲). بررسی مقایسهای نظامهای عرفانی فرانسیس آسیزی و شیخنجمالدین کبری. پایاننامه کارشناسی ارشد. دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی.
حافظنیا، محمدرضا (1385). مقدمهای بر روش تحقیق در علوم انسانی. تهران: انتشارات سمت.
خلیلپور، محمد؛ عبیدینیا، محمدامیر (۱۳۹۵). سیمای حضرت یونس% در قرآن و متون تفسیری و بازتاب آن در شعر فارسی. گردهمایی سراسری انجمن ترویج زبان و ادب فارسی.
صاحب الفصول، محمدامین (1395). بررسیویژگیهایپیرنگیسهفیل )اسب تورین،لاکوپسرانگی)وارتباط ساختارپیرنگیآنهابهنحوهدکوپاژ فیلم. پایاننامه کارشناسیارشد. دانشکده پردیس فارابی دانشگاه تهران.
طوسی، محمدبن حسن (۱۴۱۴). الامالی (ج 1). قم: نشر دارالثقافه.
