Religious Studies of the Media

Religious Studies of the Media

Religiosity and Mass Media Consumption: A Case Study of Individuals Over Eighteen Years of Age in Gorgan City

Document Type : Original Article

Author
Mohammad Javad Mohammadi Parsa
Assistant Professor, Farhangian University of Gorgan, Gorgan, Iran.
10.22034/jmrs.2025.456536.1175
Abstract
Objective: This study examines the interplay between religiosity and media consumption patterns, focusing on individuals aged eighteen and above in Gorgan. It explores the type and extent of their media consumption in relation to their religiosity levels.
Research Methodology: A quantitative survey method was employed, utilizing quota sampling proportional to the population distribution across different urban areas. A total of 300 participants were surveyed.
Findings: Statistical results derived from Pearson correlation analysis indicate a positive relationship (r = 0.37) between religiosity and the consumption of Islamic Republic of Iran Broadcasting (IRIB) media. Conversely, negative correlations were observed between religiosity and the use of satellite television (r = -0.21) and foreign social networks, including WhatsApp, Telegram, and Instagram (r ≈ -0.24). No significant correlation was found between religiosity and the consumption of print media (e.g., non-textbooks, newspapers, magazines). These findings suggest that media content creation and audience preferences play crucial roles in shaping media consumption patterns, where active and selective audiences reinforce specific media dynamics.
Discussion and Conclusion: The study highlights that media consumers in Gorgan exhibit active audience behaviors, selecting media based on their needs and preferences to maximize satisfaction.
Keywords
Religiosity
Media Consumption
IRIB
Satellite Television
Social Networks
Gorgan
  1. استوت، دانیل (1393). دین و رسانه: مفاهیم بنیادین یک رشته مطالعاتی نوظهور، امیر یزدیان. تهران: مرکز پژوهش‌های اسلامی صدا و سیما.
  2. بختیاری، مهدی (1390). بررسی رابطه بین مصرف رسانه‌های ارتباط جمعی (ماهواره، رادیو، تلویزیون، روزنامه، اینترنت و ویدئو) و دین‌داری با تأکید بر مصرف رادیو و تلویزیون (مطالعه موردی شهر قم). دین و رسانه، (3): 64-84.
  3. پستمن، نیل (1395). تکنوپولی: تسلیم فرهنگ به تکنولوژی. تهران: اطلاعات.
  4. تامپسون، جان‌بروکشایر (1396). رسانه‌ها و مدرنیته: نظریه اجتماعی رسانه‌ها، ترجمه مسعود اوحدی. تهران: سروش.
  5. تقوی، سید عباس؛ صادقی، سهیل (1396). بررسی رابطه مصرف رسانه‌های جمعی با میزان دین‌داری در میان دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان. پژوهشنامه فرهنگی هرمزگان، 8(13): 21-44.
  6. تقوى، سید مهدی، و اصلانى، شهناز (1396). بررسى رابطه بین مصرف رسانه، دینداری و ارزش‌های خانواده: مطالعه موردى شهر سمنان. دوفصلنامه پژوهش‌هاى انتظامى اجتماعى زنان و خانواده، 5(2): 181-206.
  7. حضرتی صومعه، زهرا (1395). میزان دینداری زنان دانشجو و عوامل اجتماعی مؤثر در آن (مطالعه موردی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران). فصلنامه شورای فرهنگی اجتماعی زنان و خانواده، 19(73): 125-152. https://doi.org/10.22095/jwss.2016.44404
  8. خانیکی،‌هادی؛ فرزعلیان، الهه (1393). بررسی تأثیر پخش برنامه‌های دینی از تلویزیون بر میزان دینداری مخاطبان (با تأکید بر مناسک دینی). مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران، 3(3): 383-404. https://doi.org/10.22059/jisr.2014.53146
  9. رحیمی، محمد؛ حضرتی صومعه، زهرا؛ عزیزخانی، اقباله (1395). سنجش میزان برخورداری دانشجویان از شاخص‌های دین‌داری و عوامل اجتماعی مؤثر بر آن (مطالعه موردی دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران). فصلنامه مطالعات جامعه‌شناختی جوانان، 6(21): 99-118.
  10. ریاحی، محمد اسماعیل؛ علیزاده، توحید؛ اشتیاقی، معصومه؛ کاظمیان، مهرداد (1393). تلویزیون و هویت دینی (مطالعه موردی: دانشجویان دانشگاه مازندران). جامعه‌شناسی کاربردی، 25(2): 33-48.
  11. شجاعی زند، علیرضا (1378). مدلی برای سنجش دین‌داری در ایران. مجله جامعه‌شناسی ایران، 6(1): 34-66.
  12. صمیمی، فریبرز؛ موحدی، محمد ابراهیم (1399). تأثیر پایگاه، دین‌داری و رسانه بر گرایش افراد به ایدئولوژی اصولگرایی. پژوهش‌های‌راهبردی‌سیاست، 9(23): 143-173. https://doi.org/10.22054/qpss.2019.39686.2246
  13. علیدادی، رضا؛ گودرزی، غلامرضا (1394). بررسی تأثیر رسانه دینی برای افزایش دین‌داری در جامعه (مطالعه موردی تلوزیون). فصلنامه امنیت ملی، 5(17): 157-183.
  14. فرهنگی، علی‌اکبر؛ دانایی، ابوالفضل؛ جامع، رقیه (1390). ارتباطات توسعه در جهان سوم. تهران: رسا.
  15. فوزشت، اینگر؛ رپستاد، پل (1394). درآمدی بر جامعه‌شناسی دین، چشم اندازهای کلاسیک و معاصر. ترجمه مجید جعفریان. قم: دانشگاه ادیان و مذاهب.
  16. قائمی‌نیا، علیرضا (1381). خاستگاه دین. قم: زلال کوثر.
  17. کچوییان، حسین (1387). نظریه جهانی شدن، ترکیبی مسئله ساز از دو کلان روایت تاریخ تجدد. نامه علوم اجتماعی، 15(2): 56-89.
  18. مک کوایل، دنیس (1385). نظریه‌ ارتباطات جمعی. ترجمه پرویز اجلالی. تهران: دفتر مطالعات و توسعه رسانه‌ها.
  19. مهدی‌زاده، شراره؛ زارع غیاث آبادی، فاطمه (1394). رسانه و دین‌داری در میان جوانان. دین و ارتباطات، 22(1): 145-177. https://doi.org/30497/rc.2015.1736
  20. میرسندسی، محمد (1383). سنجش میزان و انواع دین‌داری در میان دانشجویان. پایان‌نامه دکتری. گروه جامعه‌شناسی. دانشگاه تربیت مدرس.
  21. نکویی سامانی، مهدی (1386). دین و فرآیند جهانی شدن. قم: بوستان کتاب.
  22. وطنی، سونیا؛ ساعی، منصور (1392). بررسی رابطه بین میزان بهره‌مندی از رسانه‌های نوین (اینترنت) و میزان پای‌بندی نسل جوان به ارزش‌های اجتماعی (با تاکید بر مطالعه دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحدهای تبریز و علوم و تحقیقات آذربایجان شرقی). مطالعات جامعه شناسی، 6(18): 27-46.
  23. ویلم، ژان پل (1377). جامعه‌شناسی‌ ادیان. ترجمه عبدالرحیم گواهی. تهران: تبیان.
  24. ویندال، سون؛ اولسون، جین؛ سیگنایزر، بنو (1387). کاربرد نظریه‌های ارتباطات. ترجمه علیرضا دهقان. تهران: جامعه‌شناسان.
  25. Barry, C. M., Padilla-Walker, L. M., & Nelson, L. J. (2012). The Role of Mothers and Media on Emerging Adults’ Religious Faith and Practices by Way of Internalization of Prosocial Values. Journal of Adult Development, 66-78. https://doi.org/10.1007/s10804-011-9135-x
  26. Giddens, A. (2009). Sociology Sixth Edition. cambridge: Polity Press.
  27. Hellinger, M., & Rashi, T. ( 2009). The Jewish Custom of Delaying Communal prayer: A View from Communication Theory. Review of Rabbinic Judaism, 189-203. https://doi.org/1163/157007009789926956
  28. Horsfield, P. (2015). From Jesus to the Internet: A History of Christianity and Media. New York: Wiley.
  29. Lerner, D. (1958). The passing of traditional society: Modernizing the Middle East. Free Press.
  30. Lewis, J. (2002). Cultural Studies: The Basics. London: Sage.
  31. McCombs, M. (2014). Setting the Agenda. Cambridge: Polity Press.
  32. Miller, B. J., Mundey, P., & Hill, J. P. (2013). Faith in the Age of Facebook: Exploring the Links Between Religion and Social Network Site Membership and Use. Sociology of Religion, 227–253.
  33. Raoof, M. (2018). Communicating Islam in Kashmir Intersection of Religion and Media. Society and Culture in South Asia, 1-23. https://doi.org/10.1177/2393861718787871
  34. Smith, C., & Snell, P. (2009). Souls in Transition: The Religious Lives of Emerging Adults in America. Oxford University Press.
  35. Wood, M., Center, H., & Parenteau, S. C. (2017). Social media addiction and psychological adjustment: religiosity and spirituality in the age of social media. Mental Health, Religion & Culture, 972-983. https://doi.org/10.1080/13674676.2017.1300791
Religious Studies of the Media
Volume 7, Issue 25
Spring 2025
Pages 7-31