Religious Studies of the Media

Religious Studies of the Media

The Normative System of Dialogue-Centered Programs in New Media from the Perspective of the Quran

Document Type : Original Article

Author
Master of Communication Sciences, Department of Social Communication, Faculty of Religion and Media, Sadaosima University, Qom, Iran
Abstract
The present research examines the normative system of talk-oriented programs in new media from the perspective of the Quran. New media have diverse program formats and distinctive features such as being "interactive", "digitized", "multimedia", "online" and "virtual". In these media, due to the fading of news and message gatekeeping, audiences are active in receiving and transmitting concepts, so that in talk-oriented programs, the three sides (presenter, expert, audience) are equally and directly involved in the program. Therefore, the complete format of dialogue presents itself in the best possible way in new media. One of the most common program formats in new media is the talk-oriented format. Employing this format in new media, using the divine speech, can attract many audiences and have a great impact on deepening religious values and religious norms. In this research, we seek to identify and examine the norms governing talk-oriented programs in new media, based on the two elements of "message" and "message sender", using Quranic verses and the thematic analysis method. First, we refer to the words in the "mufaa'alah" form, which indicate sharing and interaction, such as "muhaawarah" (dialogue), "mujaadalah" (argument), "mukhaaTabah" (addressing), "mukaalimah" (conversation), etc., to point to the norms related to dialogue. Therefore, we examine some of the norms of the message sender, such as "dialogue with emphasis on commonalities", "respect for heavenly religions", "respect for the audience", "not entering the private sphere", etc., as well as the norms of the message with content such as "monotheism-oriented", "justice-oriented", "instructive", "speaking with honor and respect", "avoiding speech without knowledge", etc., so that through this, the level of activity of culture-making new media can be examined and evaluated as an Islamic media standard for institutionalizing religious values and norms in the format of talk-oriented programs.
Keywords

  1. قرآن کریم
  2. آشنا، حسام الدین(1387). الگوی هنجاری مطلوب برای رسانه های جدید اسلامی، تعامل دین و ارتباطات. تهران: دانشگاه امام صادق%.
  3. آمدی، عبدالواحد (1380). غررالحکم و دررالکلم. ترجمۀ محمّدعلی انصاری. قم: انتشارات امام عصر#.
  4. آهی و سوری. محمدّ و زهره (1394). بلاغت ارتباط کلامی در قرآن. سراج منیر. 6(19)، 25-48.
  5. ابن فارس، احمد (بی تا). معجم مقاییس اللّغة، مصحح، عبدالسلام محمد هارون. قم: مکتب الأعلام الإسلامی.
  6. ابن منظور، محمد بن مکرم (1407). لسان العرب [نسخه الکترونیکی]. بیروت: انتشارات دار الصدر.
  7. انصاری، باقر(1386). حقوق ارتباط جمعی. تهران: سمت.
  8. بابایی، محمود و فهیمی‌فر، سپیده (1392). ویژگی‌های رسانه‌های نوین و الگوهای ارتباطی. مطالعات ملی کتابداری و سازمان‌دهی اطلاعات.24 (4)، 174-193.
  9. برقی، احمد بن محمد(1371). المحاسن. تهران: دارالکتب الاسلامیة.
  10. بیرو، آلن (1375). فرهنگ علوم اجتماعی. ترجمه باقر ساروخانی. تهران: کیهان.
  11. بی‌نا (1387). درسنامه اصول ارتباطات و مخاطب شناسی. تهران: نشر نهضت.
  12. پایگاه اطلاع رسانی کیمیایی وطن (1396). ویژگی‌های رسانه‌های نوین در عصر دوم رسانه‌ها. بازیابی شده در تاریخ 30 آبان 1396 از وبسایت: ir/y04915
  13. جعفری، یعقوب (1372). بینش تاریخی نهج‌البلاغه. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
  14. جوهری، اسماعیل بن حماد(1426). الصحاح [نسخه الکترونیکی]. بیروت: انتشارات دارالعلم للملایین.
  15. حبیب نژاد، ســیداحمد؛ عامری، زهرا (1395). شاخص‌های شــفافیت در حکومت اسلامی (با تأکید بر حکومت علوی). حقوق اسلامی. 30 (49)، 129-157.
  16. حرّانی، ابومحمّد (1384). تحف العقول. قم: انتشارات آل علی.
  17. خان محمدی، مریجی، عباس زاده. کریم، شمس الله، روح اله (1397). مولفه های نظریه هنجاری رسانه های جمعی در قرآن کریم. اسلام و علوم اجتماعی، 10 (19)، 25-48.
  18. خلیل‌بن‌ احمد(1405). کتاب‌ العین. قم: مؤسسة دار الهجرة.
  19. خمینی، سید روح الله (1379). تحریر الوسیله. قم: دارالعلم.
  20. خندان، محسن (1374). تبلیغ اسلامی و دانش ارتباطات اجتماعی. تهران: سازمان تبلیغات اسلامی.
  21. خوشنویس، ناهید (1397). اصول و فنون مصاحبه. تهران: مرکز فرهنگ و هنر.
  22. دشتی، محمد (1379). نهج‌البلاغه. قم: مشهور.
  23. دلاوری، جواد (1392). بررسی ویژگی‌های پیام فرست در تبلیغ دینی از دیدگاه قرآن کریم. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده صدا وسیما، دانشگاه صدا و سیما.
  24. دهخدا، علی‌اکبر (1377). لغت‌نامه دهخدا. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
  25. دیلمی، حسن بن ابی الحسن(1412). ارشاد القلوب. قم: رضی.
  26. راغب اصفهانی، حســین بن محمد (1412). المفردات فی غریب القرآن، تحقیق صفوان عدنان داودی. بیروت: دارالقلم.
  27. رسولی، حجّت (1380). تأمّلی در تعریف بلاغت و مراحل تکامل آن. پژوهشنامه علوم انسانی دانشگاه شهید بهشتی(علمی ـ پژوهشی)، (31)، 89-98.
  28. رفیع‌پور، فرامرز(1378). آنومی یا آشفتگی اجتماعی. تهران: سروش.
  29. رهبر، محمدتقی(1371). پژوهشی در تبلیغ. تهران: سازمان تبلیغات.
  30. زورق، محمدحسن (1386). ارتباطات و آگاهی ( مفاهیم، مبانی و روش‌ها). تهران : انتشارات دانشـکده صدا و سیما.
  31. ستوده، هدایت‌الله(1373). مقدمه‌ای بر آسیب‌شناسی اجتماعی. تهران: آوای نور.
  32. شاه‌علی، احمدرضا (1390). اخلاق رسانه و حریم خصوصی؛ رویکردی اسلامی. بازیابی شده در تاریخ 18 بهمن 1402 از وبسایت:

https://cfoia.farhang.gov.ir/fa/newsagency/1562

  1. شریعتی سبزواری (1379). رسالت تبلیغ، مجموعه مقالات همایش نقش آموزش در تبلیغ دین. قم: دفتر تبلیغات اسلامی.
  2. شمیسا، سیروس (1384). معانی. تهران: نشر میترا.
  3. صدر، سید محمدباقر(1378). المدرسه القرآنیه [نسخه الکترونیکی]. قم: نشرالمجمع العلمی للشهید الصدر.
  4. طب‍اطب‍ایی، سید م‍ح‍م‍دح‍س‍ی‍ن(1382) ت‍ف‍س‍ی‍رال‍م‍ی‍زان. ترجمه سید م‍ح‍م‍دب‍اق‍ر م‍وس‍وی‌ه‍م‍دان‍ی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
  5. عبدالهی، حسن(1387). درآمدی برروش ها، فنون و مهارت های تدریس. تهران: علامه.
  6. علی‌عسکری، عبدالعلی (1394). مدیریت رسانه نگرشی نو. تهران: دانشگاه صداوسیما.
  7. فراهیدی، خلیل بن احمد(1402). العین. قم: هجرت.
  8. فرجاد، محمدحسین(1374). آسیب‌شناسی اجتماعی و جامعه‌شناسی انحرافات. بی‌جا: بدر.
  9. فرهنگى، على اکبر(1374). ارتباطات انسانى. تهران: مؤسسه خدمات فرهنگى رسا.
  10. فقیهی پزشکی، فاطمه (1391). هنجارهای گفتاری در روابط اجتماعی در قرآن. موسسه آموزش عالی حوزوی معصومیه خواهران.
  11. قرائتی، محسن (1384). تفسیر نور. تهران: مرکز فرهنگی درس‌هایی از قرآن.
  12. قرشی، سیدعلی اکبر(1377). تفسیر احسن الحدیث. تهران: بعثت.
  13. قرشی، علی اکبر(1364). قاموس قرآن. تهران: دار الکتب الاسلامیه.
  14. قمى، عباس(1414). سفینة البحار. قم: انتشارات اسوه.
  15. کاشفی، محمدرضا (1384). مبانی، ویژگی‌ها و آفات گفت و گو از منظر قرآن. قم: مرکز مدیریت حوزه علمیه قم.
  16. کراکر، آرتور(1380). جامعه‌شناسی؛ انسان‌گرایی دیجیتال؛ دنیای پردازش‌شدۀ مارشال مک‌لوهان. ترجمۀ زهره بیدختی. رسانه، (48)، 32-51.
  17. کلینی، محمدبن یعقوب (1365). اصول کافی. تهران: دارالکتب الاسلامیه.
  18. مبلغی، احمد(1384). جایگاه و آداب گفت‌و گو در قرآن؛ مجموعه مقالات استراتژی تقریب مذاهب اسلامی. تهران: مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی.
  19. مصدری، فاطمه؛ حسینی، سیدحسن (1397). ماهیت رسانه‌های نوین: رسانه و فرهنگ. پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. 8 (2)، 189-212.
  20. مک‌کوایل، دنیس (1380). مخاطب‌شناسی. ترجمه مهدی منتظرقائم. تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه‌ها.
  21. نراقی، مهدی(1408). جامع السعادات. بیروت: اعلمی.
  22. نوری، میرزا حسین(1408). مستدرک الوسائل. بیروت: مؤسسة آل البیت لاحیاء التراث.
  23. Thompson, John B. (1995). The media and modernity: A social theory of the media. Stanford, CA: Stanford University Press.
  24. Manovich, Lev (2001). The language of new media. USA: Massachusetts institute of Technology.